Veba Hastalığı Neden Olur
Veba Hastalığı Neden Olur
Veba Hastalığı Neden Olur
Tanımı: Hasta sıçanlardan insana geçen bir mikrobun oluşturduğu bulaşıcı, öldürücü bir hastalıktır. Temizlik koşullarının uygarlaşması sonucu bugün için pek önemi kalmamıştır.
Nedenleri: Pasteurella pestis adlı mikro-organizmanın yaptığı enfeksiyondur. Organizma, normalde sıçan ve diğer kemiriceleri etkiler, fakat bu hayvanlar öldüğünde, pasteurella pestis’in konağı olan sıçan piresi, diğer bir sıçan bulamazsa, bir insanın üstünde yaşamaya başlar. Bu veba salgınının başlangıcıdır, çünkü veba, insandan insana, pire ve tahtakurularıyla bulaşır. Başlıca üç veba çeşidi vardır.
1. Hıyarcık Vebası: Kasıktaki şişkinlikler başlıca özelliğidir. Kasıklar, koltuk altlan ve boyundaki lenf bezlerinin ağrılı olarak şişmesinden sonra deride yayılan bir döküntü belirir. Hastalığın bu türü, çok öldürücüdür.
2. Zatüreli Veba: Burada, mikrop akciğerlere girip, çoğalır ve bronko-pnömoni’ye yol açar. Balgam kanlıdır, içinde bol sayıda mikrop olduğundan da, hastalığı bulaştırma aracıdır. Enfeksiyon öksürük ve hapşırıkla çevreye yayılır.
3. Sepistemik Veba: Enfeksiyon, kanda o kadar süratle yayılır ki, lenf bezlerinin şişmesi için vakit kalmaz.
Bu gibi durumlarda mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmakta fayda vardır.
Bütün salgınlar arasında, insana en çok korku veren kuşkusuz vebadır. “Kara ölüm” olarak da adlandırılan bu hastalık, bugün etkinliğini ancak Hindistan’ın Çin’in ve Afrika’nın bazı küçük bölgelerinde gösterebilmektedir.
Veba basili 1894′te Hongkong’ta, Pasteur’ün bir öğrencisi olan Yersin tarafından bulunmuştur. Yersin virüsü taşıyanların kemirgenler ve özellikle de sıçanlar olduğunu, ama aktarmanın sıçandan sıçana yayıldığını, hastalığın daha sonra insana pire aracılığıyle geçtiğini göstermiştir.
Vebanın iki türü vardır. Bir ile beş günlük bir kuluçka döneminden sonra, genel halsizlik, baş ağrıları, kırıklık, titreme ve ateş yükselmesi gibi belirtilerle ortaya çıkan ve gelişimini kasıkta ve koltuk altında hıyarcık adı verilen bir şiş oluşumuyla sürdüren vebaya hıyarcıklı veba adı verilir.
Ağrılı olan hıyarcık hastalanan lenf bezinin şişmesiyle ve irinlenmesiyle meydana gelir. Çok yüksek ateş sinir ve sindirim bozuklukları bu hastalığın genel belirtileridir. Hastalık ilerleyerek birkaç gün içinde ölümle sonuçlanabilir.
Vebanın ikinci türü 40 derecelik bir ateş, titremeler, hızlı bir solunum, göğüs sıkışması ve öksürerek kanlı balgam çıkarma gibi belirtilerle birdenbire başlar ve gelişerek şiddetli bir akciğer hastalığı halini alır. Antibiyotiklerin ortaya çıkmasından önce, hasta, iki ile dört gün içinde, ivegen akciğer ödemi yüzünden ölmekteydi.
Korunma, hastalığın yaygın olduğundan kuşkulanılan ülkelerden gelen gemilerin karantinaya alınması, içindeki farelerin ve özellikle pirelerin öldürülmesiyle olur. Altı aylık bir bağışıklık sağlayan veba aşısı uygulamaları da yapılır.
Veba Hastalığı Neden Olur
veba nedir - veba sebepleri - veba nasıl bulaşır - veba çeşitleri
Tanımı: Hasta sıçanlardan insana geçen bir mikrobun oluşturduğu bulaşıcı, öldürücü bir hastalıktır. Temizlik koşullarının uygarlaşması sonucu bugün için pek önemi kalmamıştır.
Nedenleri: Pasteurella pestis adlı mikro-organizmanın yaptığı enfeksiyondur. Organizma, normalde sıçan ve diğer kemiriceleri etkiler, fakat bu hayvanlar öldüğünde, pasteurella pestis’in konağı olan sıçan piresi, diğer bir sıçan bulamazsa, bir insanın üstünde yaşamaya başlar. Bu veba salgınının başlangıcıdır, çünkü veba, insandan insana, pire ve tahtakurularıyla bulaşır. Başlıca üç veba çeşidi vardır.
1. Hıyarcık Vebası: Kasıktaki şişkinlikler başlıca özelliğidir. Kasıklar, koltuk altlan ve boyundaki lenf bezlerinin ağrılı olarak şişmesinden sonra deride yayılan bir döküntü belirir. Hastalığın bu türü, çok öldürücüdür.
2. Zatüreli Veba: Burada, mikrop akciğerlere girip, çoğalır ve bronko-pnömoni’ye yol açar. Balgam kanlıdır, içinde bol sayıda mikrop olduğundan da, hastalığı bulaştırma aracıdır. Enfeksiyon öksürük ve hapşırıkla çevreye yayılır.
3. Sepistemik Veba: Enfeksiyon, kanda o kadar süratle yayılır ki, lenf bezlerinin şişmesi için vakit kalmaz.
Bu gibi durumlarda mutlaka en yakın sağlık kuruluşuna başvurmakta fayda vardır.
Bütün salgınlar arasında, insana en çok korku veren kuşkusuz vebadır. “Kara ölüm” olarak da adlandırılan bu hastalık, bugün etkinliğini ancak Hindistan’ın Çin’in ve Afrika’nın bazı küçük bölgelerinde gösterebilmektedir.
Veba basili 1894′te Hongkong’ta, Pasteur’ün bir öğrencisi olan Yersin tarafından bulunmuştur. Yersin virüsü taşıyanların kemirgenler ve özellikle de sıçanlar olduğunu, ama aktarmanın sıçandan sıçana yayıldığını, hastalığın daha sonra insana pire aracılığıyle geçtiğini göstermiştir.
Vebanın iki türü vardır. Bir ile beş günlük bir kuluçka döneminden sonra, genel halsizlik, baş ağrıları, kırıklık, titreme ve ateş yükselmesi gibi belirtilerle ortaya çıkan ve gelişimini kasıkta ve koltuk altında hıyarcık adı verilen bir şiş oluşumuyla sürdüren vebaya hıyarcıklı veba adı verilir.
Ağrılı olan hıyarcık hastalanan lenf bezinin şişmesiyle ve irinlenmesiyle meydana gelir. Çok yüksek ateş sinir ve sindirim bozuklukları bu hastalığın genel belirtileridir. Hastalık ilerleyerek birkaç gün içinde ölümle sonuçlanabilir.
Vebanın ikinci türü 40 derecelik bir ateş, titremeler, hızlı bir solunum, göğüs sıkışması ve öksürerek kanlı balgam çıkarma gibi belirtilerle birdenbire başlar ve gelişerek şiddetli bir akciğer hastalığı halini alır. Antibiyotiklerin ortaya çıkmasından önce, hasta, iki ile dört gün içinde, ivegen akciğer ödemi yüzünden ölmekteydi.
Korunma, hastalığın yaygın olduğundan kuşkulanılan ülkelerden gelen gemilerin karantinaya alınması, içindeki farelerin ve özellikle pirelerin öldürülmesiyle olur. Altı aylık bir bağışıklık sağlayan veba aşısı uygulamaları da yapılır.