[Bahar]

Vazektomi Nedir?

Vazektomi (erkeğe uygulanan cerrahi sterilizasyon) erkekte sperm hücrelerinin testislerden depolandıkları bölgelere geçişinin cerrahi yöntemlerle kalıcı olarak bozulması işlemidir.

Bu işlem sonrasında ejakülasyon esnasında boşalan sıvının dış görünüşünde hiç bir değişiklik olmaz, ancak sıvıda sperm hücreleri olmadığından gebelik oluşmaz.

Bu yöntemle sperm “kanallarında” ciddi hasar oluştuğundan tüplerin eski haline getirilmesi çok zordur.

Erkek üreme sisteminin ana organı olan testislerin temel görevi gebelik için gerekli olan spermlerin üretilmesidir. Üretilen spermler vas deferens adı verilen kanallar tarafından taşınarak penis ucuna açılan ürethraya kadar ulaşır. Bu yolculuk sırasında prostat bezinden salgılanan sıvı içine karışarak orgazm sırasında penis dışına atılır. Orgazm sırasında erkekten boşalan sıvı testisler tarafından değil prostat bezi tarafından üretilir.
Spermin üretim yeri olan testislerden üretraya kadar taşınmasının önünde bulunan bir engel menide hiç sperm bulunmaması yani azospermi ile sonuçlanır. Obstrüktif yani tıkanma nedenli azospermi olarak adlandırılan bu durum erkek kısırlığının nedenlerinden birisidir ve tedavisi cerrahi olarak sperm aramayı takiben mikroenjeksiyondur. Bu tıkanıklığın istenmeyen gebelikleri engellemek amacıyla bilinçli olarak cerrahi yöntemler ile yapılması ise vazektomi olarak adlandırılır.
Erkekte tüplerin bağlanması olarak tanımlanan bu işlem geri dönüşümsüz bir doğum kontrol yöntemi olarak kabul edili

KİMLER İÇİN UYGUNDUR?
Günümüzde her yıl sadece Amerika Birleşik Devletlerinde yarım milyondan fazla erkek istenmeyen gebeliklerden korunmak için vazektomiyi tercih etmektedir. Tüm dünyada ise bugüne kadar yapılan toplam vazektomi sayısının 30 milyonun üzerinde olduğu tahmin edilmektedir. Vazektominin önünde tıbbi bir engel olmamakla birlikte bazı bireyler bu işlem için daha uygun adaylardır.
- Ailesini tamamlamış, diğer doğum kontrol yöntemlerini gözden geçirmiş ve daha uygun bir yönteme karar verememiş çiftler
- Düzenli ve stabil bir ilişkisi olan ve kadın yaşının doğurganlığın sonlarına yaklaştığı çiftler
- İleride çocuk sahibi olmak istemediğinden emin olan orta yaşlı bekar/dul erkekler
- İstenmeyen gebeliklerden korunmada sorumluluk almak isteyen erkeklerİleride çocuk sahibi olma konusunda kesin kararını verememiş veya evliliği konusunda şüpheleri olan ve olası bir boşanma ve yeniden evlenme durumunda tekrar çocuk sahibi olma olasılığı olan erkekler diğer doğum kontrol yöntemlerinden birini tercih etmelidir.

AVANTAJLARI
Kalıcı ve ömür boyu süren bir doğum kontrol yöntemi olması en önemli avantajıdır. Ayrıca hamilelik korkusu olmadığından cinsellik daha keyifli ve verimli yaşanabilir.
İşlem sırasında bağlanan vas deferenslerin meni sıvısı üretimi ile hiçbir ilgisi olmadığından işlem sonrası erkeğin meni miktarı ve görünüşünde hiçbir değişiklik olmaz. Sperm ve hormon üretimi değişikliğe uğramadan devam ettiğinden cinsel istek, güç ve aktivitede herhangi bir değişiklik ortaya çıkmaz. Üretilen spermler vücut tarafından emilerek yok edilir.

DEZAVANTAJLARI
Kalıcı bir yöntemdir. İleride yeniden çocuk sahibi olmak istendiğinde kanalların ameliyat ile yeniden açılması her zaman başarılı olmayabilir. Bu gibi durumlarda cerrahi sperm arama ve mikroenjeksiyon uygulanması gerekir.

ETKİNLİĞİ
Vazektominin etkinliği teorik olarak %100 olmakla birlikte teorikte bu oran biraz daha düşüktür. Sperm hücresinin üretilmesi ile meniden dışarı atılması yaklaşık 72 gün alır. Bu nedenle vazektomi sonrası koruyuculuk hemen başlamaz. Koruyuculuğun tam olduğu yani menide sperm sayısının sıfıra düştüğü arka arkaya yapılan 2 sperm analizinde gösterilmelidir. İlk sperm tetkiki için genelde 16-18 hafta içinde 20 defa boşalma olması beklenmelidir. Çok nadir olarak spermin menide sıfırlanması daha yavaş olabilir ve 3-4 yıl kadar gerektirebilir. Bazı çok nadir durumlarda ise bağlanan ve kesilen kanallar yeniden birleşebilir ve üretilen sperm menide görülebilir.

İŞLEM NASIL YAPILIR?
Vezektomi işlemi lokal anestezi altında ve muayenehane şartlarında üroloji uzmanları tarafından yapılır. Oldukça kolay ve güvenli bir işlemdir. Testisler erkek vücudu dışında skrotum adı verilen torbaların içinde bulunur. Lokal anestezi yapılmasını takiben skrotum derisi üzerinde küçük bir kesi yapılarak vas deferensler bulunur, cilt dışına alınıp bağlandıktan sonra kısa bir parça kesilir ve kalan uçlar koter ile yakılarak tahrip edilir. İşlem yaklaşık 30 dakika sürer ve hastanede yatmayı ya da istirahati gerektirmez. Takip eden dönemde ağızdan ağrıkesici almayı gerektirecek şiddette ağrı olabilir.

RİSKLER VE KOMPLİKASYONLAR
Her cerrahi işlemde olduğu gibi vazektomi de bir takım komplikasyonların görülme riski vardır:
- Alerjik reaksiyon: Kullanılan anestezik ajana karşı alerji ve bunun sonucunda geçici bir kaşıntı olabilir.
- Kanama: İşlem sonrası kanama ve ödem olabilir. Skrotum mor ve şiş görünebilir. Bu durum geçici olup 4-5 gün içinde kendiliğinden kaybolur.
- Orşialji (kronik ağrı): Nadiren işlem sonrası biriken sıvı ve sperme bağlı olarak testislerde ağrı olabilir. Bu durum 6 ay içinde kendiliğinden kaybolur
- Hematom: Skrotum içine olan kanama durmaz ise kan pıhtılaşarak bir kitle oluşturabilir. Nadiren bu hematomun ikinci bir cerrahi işlem ile boşaltılması gerekebilir.
- Enfeksiyon: Nadiren antibiyotik tedavisi gerektiren enfeksiyonlar gelişebilir.
- Ağrı: İlk 24 saatten sonra ağrı kesici almayı gerektirecek şiddette ağrı nadiren görülür
- Cinsel isteksizlik ve güçlük: Çok nadiren görülen bu durum fiziksel değil psikolojiktir.
Geçmişte vazektomi sonrası prostat kanseri görülme riskinde hafif bir artış olabileceği ileri sürülürken en son yapılan çalışmalar vazektomi ile prostat kanseri arasında bir ilişki olmadığını göstermektedir .

Aiıntı..

 

[HaZaL]

Vazektomi Nedir,Kimlere Uygulanabilir

Vaz deferens adı verilen kanal bağlanır, kesilir veya içerisine tıkayıcı bir madde konur. Bu işlemler sonunda sperm üretimi devam etmesine rağmen dışarı çıkması engellenmiş olmaktadır. Vazektomi işlemi ile erkeğin hormonal yapısı, cinsel istek durumu, penisteki sertleşme düzeyinde bir değişiklik olmaz. Yapılan işlem sadece testise yakın meni kanallarının bağlanmasıdır. Bu işlem sırasında penise ait damarlarda, sinirlerde yaralanma olmaz. Normal şartlarda meniyi oluşturan sekresyonun bir bölümü testisten(sperm) gelirken, spermi destekleyici bazı sıvılarda meniye prostattan eklenir. Meni miktarı 2-6 cc kadardır, bu miktarın % 50’si prostattan gelir , vazektomide meni kanalı testise yakın ve prostatın gerisinden bağlanır. Bu sebeple vazektomi sonrası kişide boşalma aynı şekilde olur fakat içerisinde hamileliği sağlayan sperm bulunmaz. Bütün bu sebeplerle diyebiliriz ki vazektomi, erkeklik olarak belirttiğimiz, sertleşme, cinsel arzu, cinsel tatmin, boşalma hissi, meni gelmesi(sperm içermeden) gibi durumları etkilemez.


VAZEKTOMİ BİR DOĞUM KONTROL YÖNTEMİDİR.



Aile planlamasına yönelik her geçen gün yeni yöntemler gelişmektedir. Korunma yöntemleri arasında yeralan vazektomi; ejakülatın testisten taşınmasını sağlayan vaz deferens ismi verilen kanalın kesilmesi veya tıkanık hale getirilmesi durumudur. Vazektomi , oldukça etkili ve ucuz bir korunma yöntemidir. Vazektomi Çin’de 8 milyon erkeğe uygulanan bir yöntemken, ülkemizde düşük oranlarda tercih edilen bir korunma yöntemidir. Bunun sebepleri yeterince bilgilendirilmeme veya yanlış bilgilere sahip olunmasıdır. Vazektomi cerrahi teknik olarak lokal anestezi veya genel anestezi altında uygulanabilir. Testislerin içerisinde yer aldığı skrotuma küçük bir kesi yapılması ve buradan vaz deferense ulaşılarak bağlanması ve/veya kesilmesi ile ejakülatın taşınmasının engellendiği bir korunma yöntemidir. Vaz deferensin bağlanması veya kesilmesi esnasında penise gelen sinir veya damarların yaralanması durumu söz konusu değildir. Ayrıca bu cerrahi yöntem erkek hormonlarının seviyelerinde de değişikliğe sebep olmaz. Bu sebeple vazektomi işleminin sertleşme sorununa sebep olması söz konusu değildir. Vazektomi, kadınlara uygulanan tüp ligasyonuna göre daha kolay uygulanabilen ve maliyeti daha düşük bir cerrahi tekniktir. Erkekler ülkemizde erkekliklerini kaybetme endişesi ve ayrıntılı tıbbi bilgilendirme olmaması sebebiyle bu yöntemi tercih etmemektedirler. Vazektomi işlemi, bekar erkeklerde 18 yaşını doldurmak kaydıyla kendi rızası ile yapılabilirken, evli erkeklerde eşininde rızasının alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Vazektomi yaptırmayı planlayan erkekler veya çiftlere ayrıntılı bilgilendirme yapılmalıdır.


VAZEKTOMİ NEDEN DAHA ÖNCELİKLİ OLMALIDIR?


Erkeklere uygulanan vazektomi lokal anestezi ile poliklinik şartlarında dahi yapılabilen bir yöntemdir. Vazektomi kadınlarda uygulanan tüplerin operasyonla bağlanması yöntemine nazaran, daha ucuz, kolay bir yöntemdir. Uygulamasının kolay olmasına rağmen erkekler tarafından çok tercih edilmemesinin altında yatan sebepler yeterince bilinmemesinden kaynaklanmaktadır.


VAZEKTOMİ KİMLERE UYGULANABİLİR?


Türkiye’deki yasalara göre vazektomi yöntemi, bekar erkeklere kendi rızası ile 18 yaşından sonra rahatlıkla yapılabilir fakat evli çiftlerde eşinin rızası alınmadan bu işlemin yapılması yasaktır. Bu işlem öncesi kişilerin ayrıntılı olarak bilgilendirilmesi gerekir. Bu işlem sonunda tekrar çocuk sahibi olmak istediklerinde komplike cerrahi müdahaleler geçirmeleri gerektiği konusunda hastalar bilgilendirilmelidir. Vazektomi sonrası kanalların tekrar bağlanması işlemi yapılmakla beraber başarı şansı % 50’dir. Tabiki sperm dışarı çıkmadığında testisten aspirasyon veya biyopsi yöntemi ile alınarak mikroenjeksiyon tekniği ile çocuk sahibi olabilirler fakat normal yoldan hamilelik gerçekleşmez. Bu sebeple; 1.Hiç çocuk sahibi olmak istemeyenlere, 2.Yeterli sayıda sayıda çocuğa sahip olan ve tekrar çocuk istemeyenlere bu yöntem önerilmelidir. Vazektomi, kolay uygulanabilen, maliyeti düşük bir doğum kontrol yöntemidir, işlem sonrası 3-4 ay hamilelik riski devam eder fakat sonrasında kalıcı ve hayat boyu süren koruma sağlar.


VAZEKTOMİ NASIL YAPILIR ve İŞLEMİNİN YAN ETKİLER NELERDİR?


Vazektomi işlemi poliklinik şartlarında lokal anestezi ile yapılabildiği gibi bazı hastalarda genel anestezi yapılması gerekebilir. Testislerin içerinde yeraldığı skrotum kesesinin sağ ve sol yanından yapılan küçük kesilerle vaz deferenlere klempler yardımıyla ulaşılır. Vaz deferens (meni kanalı) cilt dışına alınır. Her bir vaz deferens iki dikiş ile bağlanır ve dikişlerin arası kesilerek işlem tamamlanır. Bazen vaz deferens uçları koterize edilirken, istenirse dikiş yerine uçlar klipste konabilir. Poliklinik şartlarında yapıldığında istirahat gerektirmez fakat genel anestezi altında yapıldığında anestezi etkisinin geçmesi için hastanın dinlendirilmesi ve izlenmesi gerekir. İşlem 20 – 40 dakika civarında sürer. Hastanın herhangi bir antibiyotik almasına gerek yoktur fakat kesi sebebiyle ağrıyı engellemek için analjezik alınabilir.İşleme bağlı yan etki olarak yara bölgesinde enfeksiyon, kanama, kanal uçlarının açık kalması ve oradan çıkan sperm kaçağına bağlı granulom, enfeksiyon, şişlik görülebilir. En sık yan etki olarak ağrı görülür. Bazı hastalarda testiste sperm çıkmamasına bağlı dolgunluk hissi ve ağrı oluşabilir, 6 ay sonunda bu sorunda ortadan kalkar. Cinsel isteksizlik, sertleşme sorunu, peniste küçülme gibi sorunlar kesinlikle görülmez.


VAZEKTOMİ İŞLEMİ DÜŞÜNEN VE YAPTIRANLAR İÇİN ÖNEMLİ NOKTALARI ŞÖYLE ÖZETLEYEBİLİRİZ


.-Bu işlemin kalıcı ve geri dönüşü olmayabileceğini mutlaka akılda tutulmalıdır.-Evli erkekler işlem öncesi eşinizden mutlaka onay almalıdır.-İşlem sonrası 3 ay koruyuculuk olmayacağı akılda tutulmalı, 3 ay sonunda sperm tahlili ile kontrol yapılmalıdır.-İşleme bağlı sertleşme sorunu, cinsel isteksizlik, meni gelmemesi durumları olmaz. Boşalma hissi her zaman olacaktır.(sperm içermeyen meni şeklinde gelecektir)-Vazektomi yaptırmak cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruma sağlamayacağı bilinmelidir.-Vazektomi sonrası tekrar çocuk sahibi olmak istendiğinde meni kanallarının bağlanıp spermin dışarı çıkma oranının düşük olduğunun, ancak tüp bebek(mikroenjeksiyon) yöntemi ile çocuk sahibi olunabilineceğinin bilinmesi gerekir.