[HaZaL]

Sarılık Çeşitleri ve Bilgiler

Sarılık Çeşitleri ve Bilgiler

Sarılık yapan hastalıklar başlıca üçe ayrılır:

1 — Safra yollarını tıkıyan hastalıklar,
2 — Karaciğer hücrelerini bozan hastalıklar,
3 — Kandaki alyuvarları çok miktarda parçalıyan hastalıklar.

Safra yollarını tıkıyan hastalıkların başında safra kesesi taşları, iltihapları, urları gelir. Bundan başka, komşu organlardaki urlar da, safra yoluna basınç yaparak, safranın barsağa dökülmesini önler, safra karaciğerde toplanmaya başlayınca, meydana gelen dolgunluğun verdiği basınç karaciğer hücrelerini bozduğundan, bilürübin kana karışarak vücudun her yanma yayılır.

İlk belirti göz akında görülür. Safra yolundaki engel kalkarsa sarılık açılarak hasta iyileşir. Bazan safra taşları bir süpap gibi safra yolunu kâh kapatır kâh açar. Bu durumda sarılık da iyice kaybolur, sonra yeniden meydana gelir. Bazan korku sonucu safra yolunun ağzındaki sıkıştırıcı halka kasılarak safranın dökülmesini önler, böylece geçici sarılık ortaya çıkar ki en çok çocuklarda görülür. Tıkanma sarılıklarında safra barsağa hiç akamadığmdan büyük aptes camcı macunu gibi renksiz olur. İdrarın rengi de koyulaşarak âdeta koyu şarap rengini alır. İdrarın bu renginden bile hastalığı anlıyabiliriz.

Bu çeşit sarılıklarda, neden ileri geliyorsa ona göre tedavi yapılır. İltihaplarda ilâçla tedavi, taşlarda, urlarda cerrahi tedavi gerekir. Urlar ameliyat edilemiyecek durumda ise safra yolunun yeri değiştirilerek barsağın başka bir kımsına akıtılır, böy-lece sarıiık önlenmiş olur. Uygun bir pehriz gözetmeyi de unutmamalıdır.

Karaciğer hücrelerinin bozulmasına bağlı sarılıklarda başlıca sebepler çok zaman toksik maddelerle meydana gelen zehirlenmeler, mikrobik iltihaplar, karaciğerdeki hücrelerin azalıp bağ dokusunun çoğalmasından ilerigelen sirozlardır. Bu arada mikrobik iltihaplar eskiden özellikle damara verilen serumlardan geçen virüslerle meydana gelirdi. Bugün bu durum sterilizasyon tekniğiyle önlenmiştir. Bu gibi bozukluklarda karaciğer hücreleri bilürübini safraya tam veremediklerinden safra kanda toplanır. Buna rağmen, safrada az miktarda bulunan bilürübin büyük aptesin renkli çıkmasını sağlar. İdrar burada da koyu kırmızıdır.

Tedavide zehirlerin panzehiri, mikroplara antibiyotikler, sirozlarda karaciğeri koruyucu ilâçlar kullanılır.

Alyuvarları parçalayıcı hastalıklarda, meydana gelen bol miktarda bilürübin, safrayı geçemediğinden, kanda toplanmaya başlar, sarılık yapar. Bu çeşit sarılıkta da tedavi sebebe göre yapılır. Safra taşları kana karışırsa hastada kaşıntılar başlar. Bunun yanında nabız da hızlanır, ateş yükselir.

Sarılıkta Pehriz Sarılık, çeşitli hastalıklardan ileri geldiğine göre, tedavisi de bu bakımlardan büyük değişiklikler gösterir. Bununla birlikte, sarılık safraya bağlı bir bozukluk olduğu için, safra yolları ve pankreas hastalıklarında gözetilen pehrize sarılıkta da uyulması gerekir.

Sarılık olmuş bir hasta, her şeyden önce, yağlı yemeklerden sakınmalıdır. Bunun yerine, hastanın yemekleri yağsız, kolayca sindirilebilecek yiyeceklerden seçilmelidir. Hastanın kuvvetten düşmemesi de gözetilmek gerektiğinden, ihtiyacı olan kalorinin yağsız yemeklerden sağlanması yoluna gidilecektir.