DaiSy
VIP Üye
Niçin yağmur yağıyor ?
Niçin yağmur yağıyor ?
Niçin yağmur yağıyor ?
Herhalde siz de haberlerin sonunda hava durumunu merakla izliyorsunuzdur.
Acaba yarın yağmur yağacak mı? Şemsiyemi yanıma alayım mı? Yağmur günlük
yaşantımızın çok önemli bir parçasıdır. Bazı yerlerde kuraklıktan yağmur duasına
çıkılırken, bazı yerlerde de caddelerde sandallarla dolaşılıp, sel basan evlerden,
eşyaları kurtarmaya uğraşırlar. Peki nasıl oluyor da başımıza böyle gökten sular
geliyor?
Aslında mekanizma basit. Güneş ışığının etkisi ile yeryüzünden su buharlaşıyor,
yani gaz haline geçiyor. Bu durumda havadan hafif olduğundan atmosferde yükseliyor.
Yükseldikçe hava soğuyor ve hava basıncı azalıyor. Su buharı soğudukça havadaki toz
parçacıklarına tutunarak su damlası haline dönüşüyor ve bunların milyonlarcası
havada birleşerek gözümüze bulut olarak görülüyorlar.
Bulutları oluşturan bu su damlacıkları hemen yakınlarındakilerle sürekli
birleşiyorlar, büyüdükçe büyüyorlar, ağırlıkları artıyor, yeterli ağırlığa
ulaşınca yer çekiminin etkisi ile yere düşmeye başlıyorlar. Yeryüzünden buharlaşıp,
bulut oluşturup sonra yağmur olarak yeryüzüne dönen su buharının havada geçen bu
macerası ortalama 8 gün sürüyor.
Ancak bulutun içindeki su damlacıklarının tümü yağmur olarak yeryüzüne inmiyor.
Bir bulutun en fazla yarısı yağmur olarak yağabilir ve bu da normalde 30 dakika
sürer ama bulut devamlı olarak yeniden oluştuğundan yağmur saatlerce, hatta
günlerce sürebilir. Bu arada rüzgara bağlı olarak bulutlar devamlı hareket
ettiklerinden yağmur çok geniş bir alana yağabilir. Bugüne kadar dünyamızda
tespit edilebilmiş en yoğun yağış 26 Kasım 1970 tarihinde
Guadaloupe'de olmuş, sadece bir dakikada 3.81 santimetre yağmur yağmıştır.
Atmosferde, yani başımızın üzerindeki havada 13 milyar ton su buharı bulunuyor.
Bunun hepsinin bir anda yeryüzüne indiğini düşünebiliyor musunuz?
Dünyamızda yağmurun çoğu, yani yüzde 78'i okyanusların üzerine yağıyor. Bu da
çok normal, çünkü havanın içindeki su miktarının kaynağı hemen hemen aynı oranda
okyanuslardan geliyor.
Yağmur damlalarının yarı-çapları 0.5 milimetreden 6.35 milimetreye kadar
değişebiliyor. 5.0 milimetre yarı-çapındaki bir yağmur damlasının 1800 metre
yükseklikteki bir buluttan çıkıp başınızın üstüne düşmesi için geçen zaman
yaklaşık 3 dakikadır. Yani aslında şemsiyenizi açabilmeniz için yeterli
süre vardır.
Suni yağmur yaratabilmek için günümüzde bazı teknolojiler geliştirildi ki,
temeli su damlacıklarının yapışabilmesi için çekirdek görevi yapabilecek
tozları bulutun içine gönderebilmektir. Bunun için bulut uçak veya
helikopterden gümüş iyodür ile bombalanıyor. Bu işte de en usta olan İsrailliler.
Onlar bu yöntemle yağmur miktarını yüzde 13 oranında arttırabilmişler.
Yağmurun oluşabilmesi için ana etkenlerden biri olan toz parçacıklarının,
yani hava kirliliğinin artması ise tam ters etki yapıyor, bu durumda
damlacıklar küçülüyor ve yağmur olarak yere düşmeyi başaramıyorlar.
Niçin yağmur yağıyor ?
Herhalde siz de haberlerin sonunda hava durumunu merakla izliyorsunuzdur.
Acaba yarın yağmur yağacak mı? Şemsiyemi yanıma alayım mı? Yağmur günlük
yaşantımızın çok önemli bir parçasıdır. Bazı yerlerde kuraklıktan yağmur duasına
çıkılırken, bazı yerlerde de caddelerde sandallarla dolaşılıp, sel basan evlerden,
eşyaları kurtarmaya uğraşırlar. Peki nasıl oluyor da başımıza böyle gökten sular
geliyor?
Aslında mekanizma basit. Güneş ışığının etkisi ile yeryüzünden su buharlaşıyor,
yani gaz haline geçiyor. Bu durumda havadan hafif olduğundan atmosferde yükseliyor.
Yükseldikçe hava soğuyor ve hava basıncı azalıyor. Su buharı soğudukça havadaki toz
parçacıklarına tutunarak su damlası haline dönüşüyor ve bunların milyonlarcası
havada birleşerek gözümüze bulut olarak görülüyorlar.
Bulutları oluşturan bu su damlacıkları hemen yakınlarındakilerle sürekli
birleşiyorlar, büyüdükçe büyüyorlar, ağırlıkları artıyor, yeterli ağırlığa
ulaşınca yer çekiminin etkisi ile yere düşmeye başlıyorlar. Yeryüzünden buharlaşıp,
bulut oluşturup sonra yağmur olarak yeryüzüne dönen su buharının havada geçen bu
macerası ortalama 8 gün sürüyor.
Ancak bulutun içindeki su damlacıklarının tümü yağmur olarak yeryüzüne inmiyor.
Bir bulutun en fazla yarısı yağmur olarak yağabilir ve bu da normalde 30 dakika
sürer ama bulut devamlı olarak yeniden oluştuğundan yağmur saatlerce, hatta
günlerce sürebilir. Bu arada rüzgara bağlı olarak bulutlar devamlı hareket
ettiklerinden yağmur çok geniş bir alana yağabilir. Bugüne kadar dünyamızda
tespit edilebilmiş en yoğun yağış 26 Kasım 1970 tarihinde
Guadaloupe'de olmuş, sadece bir dakikada 3.81 santimetre yağmur yağmıştır.
Atmosferde, yani başımızın üzerindeki havada 13 milyar ton su buharı bulunuyor.
Bunun hepsinin bir anda yeryüzüne indiğini düşünebiliyor musunuz?
Dünyamızda yağmurun çoğu, yani yüzde 78'i okyanusların üzerine yağıyor. Bu da
çok normal, çünkü havanın içindeki su miktarının kaynağı hemen hemen aynı oranda
okyanuslardan geliyor.
Yağmur damlalarının yarı-çapları 0.5 milimetreden 6.35 milimetreye kadar
değişebiliyor. 5.0 milimetre yarı-çapındaki bir yağmur damlasının 1800 metre
yükseklikteki bir buluttan çıkıp başınızın üstüne düşmesi için geçen zaman
yaklaşık 3 dakikadır. Yani aslında şemsiyenizi açabilmeniz için yeterli
süre vardır.
Suni yağmur yaratabilmek için günümüzde bazı teknolojiler geliştirildi ki,
temeli su damlacıklarının yapışabilmesi için çekirdek görevi yapabilecek
tozları bulutun içine gönderebilmektir. Bunun için bulut uçak veya
helikopterden gümüş iyodür ile bombalanıyor. Bu işte de en usta olan İsrailliler.
Onlar bu yöntemle yağmur miktarını yüzde 13 oranında arttırabilmişler.
Yağmurun oluşabilmesi için ana etkenlerden biri olan toz parçacıklarının,
yani hava kirliliğinin artması ise tam ters etki yapıyor, bu durumda
damlacıklar küçülüyor ve yağmur olarak yere düşmeyi başaramıyorlar.