[DaiSy]

MSN Ve Pc Güvenliği İçin Altın Kurallar

MSN Ve Pc Güvenliği İçin Altın Kurallar


Bölüm 1: Casus yazılım nedir?

Casus yazılım, tanıtım, kişisel bilgi toplama veya onayınızı almadan
bilgisayarınızın yapılandırmasını değiştirme gibi belirli davranışları
gerçekleştiren yazılımlar için kullanılan genel bir terimdir. Aşağıdaki
durumlarda bilgisayarınızda casus yazılım veya başka bir istenmeyen
yazılım olabilir:

• Web'de olmadığınız zamanlarda bile açılan reklam pencereleri
görüyorsunuz.

• Web tarayıcınızın ilk açtığı sayfa (giriş sayfanız) veya tarayıcınızın
arama ayarları bilginiz dışında değişmiştir.

• Tarayıcınızda istemediğiniz yeni bir araç çubuğu fark ediyorsunuz ve
bu araç çubuğundan kurtulmak zor oluyor.

• Bilgisayarınızın belirli görevleri tamamlaması normalden daha uzun sürüyor.

• Bilgisayarınız aniden daha çok kilitlenmeye başlıyor.


Casus yazılım genellikle, reklam pencereleri görüntüleyen yazılımla
(reklam yazılımı denir) ya da kişisel veya önemli bilgileri izleyen
yazılımla ilişkilendirilir. Bu, reklam sağlayan veya çevrimiçi
etkinliklerinizi izleyen her yazılımın kötü olduğu anl******* gelmez.
Örneğin, hedeflenen reklamları almayı kabul etmeniz "karşılığında"
bir müzik hizmetine ücretsiz kaydolabilirsiniz. Koşullarını anladıktan
ve kabul ettikten sonra, bunun adil bir anlaşma olduğuna karar
verebilirsiniz. Ayrıca şirketin sizin için görüntüleyeceği reklamlara
karar vermesi için çevrimiçi etkinliklerinizi izlemesine izin
vermeyi de kabul edebilirsiniz.

Diğer istenmeyen yazılım çeşitleri bilgisayarınızda rahatsız edici
değişiklikler yapabilir ve bilgisayarınızın yavaşlamasına veya
kilitlenmesine neden olabilir. Bu programlar, Web tarayıcınızın giriş
sayfasını veya arama sayfasını değiştirebilir ya da tarayıcınıza
istemediğiniz veya gerek duymadığınız ek bileşenler ekleyebilir.
Buna ek olarak bu programlar, ayarlarınızı daha önceki özgün değerlerine
döndürmenizi de zorlaştırır. Bu tür istenmeyen programlara
genellikle casus yazılım denir.

Tüm durumlardaki temel nokta, sizin veya bilgisayarınızı kullanan
kişinin, yazılımın ne yapacağını anlayarak veya anlamadan yazılımı
bilgisayarınıza yüklemeyi kabul etmiş olmasıdır.

Casus yazılımın veya diğer istenmeyen yazılımların sisteminize
girebilmesinin çeşitli yolları vardır. Müzik veya video dosyası
paylaşım programı gibi istediğiniz başka bir yazılımı yüklerken bu
yazılımın da gizli olarak yüklenmesi, çok karşılaşılan bir hiledir.
Bilgisayarınıza bir şeyler yüklerken, lisans anlaşması ve
gizlilik bildirimi gibi bilgileri açığa çıkaran tüm belgeleri
dikkatle okuyun. Bazen ilgili yazılım yüklemelerine eklenen
istenmeyen yazılım belgede açıklanır, ancak lisans anlaşmasının veya
gizlilik bildiriminin en sonunda görülebilir.

Bölüm 2: Casus yazılım belirtileri

Bilgisayarınız garip davranmaya başlarsa veya aşağıda listelenen
belirtilerden birini sergilerse, bilgisayarınıza casus yazılım veya
başka bir istenmeyen yazılım yüklenmiş olabilir.

• Sürekli olarak açılan reklam pencereleri görüyorum. Bazı istenmeyen
yazılımlar, ziyaret ettiğiniz Web sitesiyle ilişkili olmayan çok
fazla açılan reklam penceresi görüntüler. Bu reklamlar genellikle
yetişkinlere yönelik olan veya sakıncalı bulabileceğiniz Web siteleri
içindir. Bilgisayarınızı açtığınız anda, hatta Web'de tarama yapmazken
açılan reklam pencereleri görüyorsanız, bilgisayarınızda casus
yazılım veya başka bir istenmeyen yazılım olabilir.

• Ayarlarım değişmiş ve önceki değerlerine geri döndüremiyorum.
Bazı istenmeyen yazılımlar giriş sayfanızın veya arama sayfanızın
ayarlarını değiştirebilir. Bunun anlamı, Internet tarayıcınızı
başlattığınızda açılan ilk sayfanın veya "ara" seçeneğini seçtiğinizde
görüntülenen sayfanın tanımadığınız sayfalar olmasıdır. Bu ayarları
düzenlemeyi bilseniz bile, bilgisayarınızı her yeniden başlatışınızda
tekrar eski değerlerine döndüklerini görebilirsiniz.

• Web tarayıcım karşıdan yüklediğimi anımsamadığım ek bileşenler
içeriyor. Casus yazılımlar ve diğer istenmeyen yazılımlar Web
tarayıcınıza istemediğiniz veya gerek duymadığınız ek araç çubukları
ekleyebilir. Bu araç çubuklarını kaldırmayı bilseniz bile, bilgisayarı
her yeniden başlatışınızda yeniden görünebilirler.


• Bilgisayarım ağırlaşmış görünüyor. Casus yazılım ve diğer
istenmeyen yazılımların etkin olacak şekilde tasarlanmış olmaları
gerekmez. Bu programların etkinliklerinizi izlemek ve reklam
dağıtmak için kullandığı kaynaklar bilgisayarınızı yavaşlatabilir
ve yazılımdaki hatalar ise bilgisayarınızın çökmesine neden olabilir.
Belirli bir programın aniden daha çok kilitlenmeye başladığını
fark ederseniz veya bilgisayarınız normal görevlerini daha yavaş
yapmaya başlarsa, makinenizde casus yazılım veya başka bir
istenmeyen yazılım olabilir

Bölüm 3: Casus yazılımdan kurtulma

Pek çok istenmeyen yazılım (casus yazılım gibi) kaldırılması zor
olacak şekilde tasarlanır. Bu yazılımı diğer programlar gibi
kaldırmaya çalışırsanız, bilgisayarı yeniden başlattığınızda program
yeniden görünebilir. İstenmeyen yazılımı kaldırma konusunda sorununuz
varsa, bu işlemi sizin için yapacak bir araç yüklemeniz gerekebilir.
Çeşitli şirketler tarafından bilgisayarınızda casus yazılım ve
diğer istenmeyen yazılımları arayan ve bunları kaldırmanıza yardımcı
olan ücretsiz veya ucuz yazılımlar sağlanmaktadır.

Bazı Internet Servis Sağlayıcıları'nın (ISS) hizmet paketlerinde
casus yazılıma karşı olan yazılımlar vardır. ISS'nize danışarak,
önerebilecekleri veya sağlayabilecekleri bir araç olup olmadığını
öğrenin. ISS'niz casus yazılımları ve diğer istenmeyen yazılımları
kaldırmak için bir araç sunmuyorsa, güvendiğiniz kişilerin
önerilerini sorun veya iyi olduğu bilinen birkaç aracı bulabileceğiniz
aşağıdaki listeye bakın. Bu araçları kullanarak istenmeyen yazılımı
kaldırdığınızda, bununla birlikte gelen ücretsiz programı artık
kullanamayacağınızı aklınızda bulundurun.

Casus yazılımı kaldırmak için:
1.
Aşağıda listelenen kaldırma araçlarından birini karşıdan
yükleyin ve kurun.

2.
Bilgisayarınızdaki casus yazılımları ve diğer istenmeyen yazılımları
taraması için aracı çalıştırın.

3.
Aracın casus yazılımlar ve diğer istenmeyen yazılımlarla ilgili olarak
bulduğu dosyaları gözden geçirin.

4.
Aracın yönergelerini izleyerek kaldırma işleminin uygulanacağı
şüpheli dosyaları seçin.


Bilgisayarınızdaki istenmeyen yazılımları saptamanıza ve kaldırmanıza
yardımcı olabilecek iyi olduğu bilinen birkaç araç aşağıda verilmiştir:

• Lavasoft Ad Aware

• Spybot Search & Destroy (S&D)

Bölüm 4: Casus yazılımları engelleme

Casus yazılım ve diğer istenmeyen yazılımlar gizliliğinizi ihlal
edebilir, çok fazla açılan pencere görüntüleyebilir, bilgisayarınızı
yavaşlatabilir, hatta bilgisayarınızın kilitlenmesine bile neden
olabilir. Burada bilgisayarınızı casus yazılımlara ve diğer istenmeyen
yazılımlara karşı korumanıza yardımcı olabilecek birkaç yöntem verilmektedir.

1. Adım: Yazılımınızı güncelleştirin
Windows XP kullanıyorsanız, casus yazılımları ve diğer istenmeyen
yazılımları engelleme yöntemlerinden biri tüm yazılımlarınızın
güncelleştirilmiş olmasıdır. Öncelikle, Otomatik Güncelleştirmeler'in
açık olduğunu ve en yeni kritik güncelleştirmeler ile güvenlik
güncelleştirmelerinin tümünü yüklemiş olduğunuzu doğrulamak üzere
Windows Update'i ziyaret edin.


2. Adım: Internet Explorer Web tarayıcınızın güvenlik ayarlarını düzenleyin
Bir Web sitesindeki bilgilerin ne kadarını kabul etmek istediğinize göre
Web tarayıcınızın güvenlik ayarlarını yapın.

Windows XP SP2 çalıştırıyorsanız ve Web taraması için Internet Explorer
kullanıyorsanız, tarayıcınız casus yazılımlara ve diğer çeşitli
aldatıcı veya istenmeyen yazılımlara karşı korunmanıza yardımcı olmak
üzere önceden ayarlanmıştır.

Geçerli Internet Explorer güvenlik ayarlarını görüntülemek için:

1.
Internet Explorer'da Araçlar'ı ve sonra da Internet Seçenekleri'ni tıklatın.

2.
Güvenlik sekmesini seçin.


İpucu: Güvendiğiniz sitelerdeki içeriği engellemeden ayarlarınızı
düzenlemeyi açıklayan adım adım kılavuz için, bkz: Internet Explorer
6 Güvenlik Ayarlarıyla Çalışma.


3. Adım: Güvenlik duvarı kullanma
Pek çok casus yazılım ve diğer istenmeyen yazılımlar diğer programlarla
birlikte paketlenmiş olarak gelir veya kaynakları sahtekar Web siteleridir;
yalnızca az miktardaki casus yazılım gerçekten bilgisayar korsanları
tarafından bilgisayarınıza uzaktan yerleştirilebilir. Güvenlik duvarı
yüklemek veya Windows XP'deki yerleşik güvenlik duvarını kullanmak,
bu bilgisayar korsanlarına karşı iyi bir savunma sağlar. Daha fazla
bilgi için, bkz: Neden bilgisayar güvenlik duvarı kullanmalısınız.


4. Adım: Gezinti ve karşıdan yüklemeleri çok daha güvenli bir şekilde yapın
Casus yazılımlara ve diğer istenmeyen yazılımlara karşı en iyi savunma
öncelikle bunları karşıdan yüklememektir. Burada, istemediğiniz
yazılımları karşıdan yüklemenizi engelleyebilecek birkaç yararlı
ipucu verilmiştir:

• Yalnızca güvendiğiniz Web sitelerinden program yükleyin.

• Karşıdan yüklediğiniz yazılımla ilgili tüm güvenlik uyarılarını,
lisans anlaşmalarını ve gizlilik bildirimlerini okuyun.

• Pencereyi kapatmak için hiçbir zaman "kabul ediyorum" veya
"Tamam" düğmesini tıklatmayın. Her zaman köşedeki kırmızı "x"
simgesini kullanın.

• Çok kullanılan "ücretsiz" müzik ve film dosyası paylaşımı
programları konusunda dikkatli olun ve bu programlarla birlikte
hangi yazılımların paketlendiğini tam olarak anladığınızdan emin olun.


Casus yazılım içerebilecek karşıdan yükleme türleri

• Internet'ten yüklenen ücretsiz oyunlar

• Internet'ten veya diğer bilgisayarlardan yüklenen müzik, film
veya diğer dosya paylaşım programları

• Masaüstünüz için animasyonlu karakterler

• Internet'ten yüklenen ücretsiz ekran koruyucular

• Internet tarayıcınız için araç çubukları

• Çevrimiçi olduğunuzda bilgisayarınızda görüntülenen ücretsiz
açılır pencere engelleyiciler


Yukarıda listelenen programların tümü istenmeyen yazılım içermeyebilir.
Casus yazılımların yüklenmesini engellemenin temel yolu,
programları yalnızca güvendiğiniz kaynaklardan yüklemek ve karşıdan
yüklediğiniz veya bilgisayarınıza kurduğunuz yazılımların tüm güvenlik
uyarılarını, lisans veya kullanıcı sözleşmelerini ve gizlilik
bildirimlerini okumaktır.

Çocuklarınızın izniniz olmadan Internet'ten bir şey yüklememelerini
sağlayın. Karşıdan yüklemek istedikleri programın casus yazılımlar
veya istenmeyen diğer yazılımlar içerip içermediğinden emin
değilseniz, bilgi sahibi olan bir arkadaşınıza sorun veya programın
adını sık kullandığınız arama motoruna girip casus yazılım
içerdiğine dair herhangi bir bilgi olup olmadığına bakın.

Soy ağacı bilgilerinizi koruyun

Internet, sizin veya başka bir ailenin soy ağacı ile ilgili bilgileri
paylaşmak için harika bir yerdir; ancak bu bilgilerin, kredi kartı
bilgilerinizi çalmak için kişisel bilgilerinizi arayan kimlik
bilgisi hırsızları veya kendi bilgilerinizi ucuz bir kitap ya da
yazılım programı olarak size geri satmak isteyen dolandırıcılar
tarafından kullanılabileceğini unutmayın.

Kişisel bilgilerinizi kaldırın
Soy ağacı bilgilerinizi yayımlamaya karar verirseniz, görüntülenen
tüm üyelerin kişisel bilgilerini kaldırmalısınız, örneğin:

• Tam adları (mümkün olduğunca ilk harfleri kullanmaya çalışın)

• Sosyal Güvenlik numaraları

• Tam doğum tarihleri (yalnızca yılı gösterin)

• Aile üyelerinin ev adresleri (önceki adresleri de dahil)

• Telefon numaraları

• E-posta adresleri

• Mezunlar derneği gibi özel üyelikler

• Emlak ve kefillik gibi özel mülkiyetler


Parola olarak kullanılabilecek bilgileri vermeyin
Ayrıca, ailenizin bir üyesi, parola olarak başka bir aile üyesinin
(insan veya evcil hayvan olabilir) adını kullanabilir. Kredi
kartı şirketleri gibi çevrimiçi işletmeler, unutulan parolaları
vermeden önce doğrulamak için kızlık soyadlarını veya evcil hayvan
adlarını kullanabilir; dolayısıyla, bu başvuruları hiç kullanmamak
iyi bir uygulamadır.

kişisel bilgileriniz nasıl sınırlandırılır

Internet telefon defterleri, kişi bulma hizmetleri ve diğer
çevrimiçi dizinler, kişisel iletişim bilgilerinizin tümüyle çevrimdışı
kalmasını neredeyse olanaksız kılar. Herhangi bir kişi adınızı,
telefon numaranızı, ev adresinizi veya e-posta adresini kolaylıkla
bulabilir—ve bu bilgileri iş veya sosyal amaçlarla, reklam veya pazarlama
amacıyla ve hatta kötü amaçla kullanabilir.

İşte size Internet'in sunduklarından faydalanırken diğerleriyle
paylaştığınız kişisel bilgi miktarını denetlemenin birkaç yolu.

Herhangi bir bilgiyi çevrimiçi olarak paylaşmadan önce:
• Seçici olun. En başından itibaren, bir siteye verdiğiniz kişisel
bilgi miktarını kısıtlayın. Birincil e-posta adresinizi yalnızca
tanıdığınız kişilerle paylaşın ve büyük Internet dizinlerinde
bilgi listelemekten kaçının.

• Çevrimiçi alışveriş yaparken kaynaklarınızı tanıyın. İndirimli
elektronik ürünler satanlar, örneğin örgü malzemeleri satan
işletmelerden farklı olacaktır. Pahalı ve popüler mallar satın alırken,
gizlilik ilkeleri açıkça belirtilen popüler şirketleri tercih edin.
Ayrıca, Epinions.com veya Bizrate.com gibi karşılaştırma sitelerindeki
satıcı ve alıcı görüşlerini inceleyerek satıcılar ve siteleri
hakkında söylenenleri öğrenin.

• Web sitesinin gizlilik bildirimini dikkatlice okuyun. Bu bildirimde,
işletmenin kişisel bilgilerinizi neden ve nasıl topladığı belirtilmelidir.
Doğru olmadığını düşündüğünüz bir durumla karşılaşırsanız, kişisel
bilgilerinizi vermeden önce şirketle bağlantı kurup sorularınızı
yöneltin. Site bir gizlilik ilkesi yayımlamamışsa, başka bir siteyi
tercih edin.

• Özgeçmişinizi yalnızca saygın iş sitelerine gönderin. Kullandığınız
tüm Internet iş sitelerinin, bilgilerinizi kimliği doğrulanmış
işverenlerin taramasına olanak tanıyan gizlilik ilkeleri olduğundan
emin olun. Özgeçmişinizi kendi Web sitenizde yayımlamayın.

• İster çevrimiçi ister çevrimdışı olsun, bahislere veya diğer
pazarlama etkinliklerine katılmaktan kaçının.


Listelere dahil olmayın
• Kendi çevrimiçi araştırmanızı yapıp nerelerde listelendiğinizi bulun.
Popüler arama altyapılarında ve ekranınızın sağındaki alanda listelenenler
gibi çevrimiçi dizinlerde kendi adınızı arayın.

• Adınızın çevrimiçi dizinlerden kaldırılmasını isteyin. Bir Web
sitesinde bunun nasıl yapılacağından emin değilseniz, dizin sitesinin
altındaki "Bize Ulaşın" bağlantısını veya adresi kullanın.

• Telefon numaranızın gizli olmasını veya en azından adresinizin
gizlenmesini sağlayın. Ayrıca, telefon ve Internet servis
sağlayıcılarınızın varolan kişisel bilgilerinizi tüm dizinlerinden
kaldırmalarını sağlayın.

• Özel bir e-posta adresi alın; bu adresi, yalnızca alışveriş ve
haber grupları gibi çevrimiçi etkinlikler için kullanın. Böylece,
gerektiğinde işletmenizin veya kişisel e-posta adresinizin
etkilenmesine gerek kalmadan bu adresi kapatabilir ve yeni bir
adres alabilirsiniz.

• Kişisel bilgilerinizi verdiğiniz şirketlerin kaydını tutarak
daha sonra gerektiğinde bu bilgileri kaldırmalarını isteyin.

Güçlü parola nedir?

Parolalarınız, bilgisayarınızda ve çevrimiçi hesaplarınızda
depolanan kişisel bilgilerinize erişmek için kullandığınız
anahtarlardır.

Dolandırıcılar veya diğer kötü amaçlı kullanıcılar bu bilgileri
çalmayı başarırsa, sizin adınızı kullanarak yeni kredi kartı
hesapları açabilir, kredi başvurularında bulunabilir veya
çevrimiçi işlemler gerçekleştirebilir. Çoğu durumda, çok geç
oluncaya kadar bu saldırıları fark etmezsiniz.

Ancak, güçlü parolalar oluşturarak bu bilgilerin korunmasını
sağlayabilirsiniz.

Güçlü parola nedir?
Saldırgan açısından, güçlü parola rasgele karakterler dizisi
olmalıdır. Aşağıdaki ölçütler parolalarınızın güçlü olmasını
sağlayabilir:

Uzun bir parola belirleyin. Parolanıza eklediğiniz her karakter,
sağlanan koruma düzeyini önemli ölçüde artırır. Parolalarınız 8
veya daha fazla karakterden oluşmalıdır; en uygunu, 14 karakter
ve fazlasıdır.

Çoğu sistem parolalarda boşluk çubuğunun kullanılmasını da destekler,
böylece birden çok sözcükten oluşan bir cümle ("geçiş cümlesi")
oluşturabilirsiniz. Geçiş cümlesi, basit bir parola ile
karşılaştırıldığında daha kolay anımsanabilir, daha uzundur
ve tahmin edilmesi daha zordur.

Harfler, sayılar ve simgelerin bir birleşimini kullanın. Parolanızda
ne kadar farklı türde karakter olursa, parolanın tahmin edilmesi o
kadar zorlaşır. Diğer önemli özellikler şunlardır:

• Parolanızda ne kadar az türde karakter olursa, parola o kadar
uzun olmalıdır. Rasgele harf ve sayılardan oluşan 15 karakter
uzunluğundaki bir parola, klavyede bulunan herhangi 8 karakterden
oluşan bir paroladan 33.000 kat daha güçlüdür. Simgeler içeren bir
parola oluşturamazsanız, aynı koruma düzeyini elde etmek için çok
daha uzun bir parola oluşturmalısınız. İdeal bir parola, yeterince
uzun olmalı ve farklı simge türleri içermelidir.

• Klavyenin tamamını kullanın, yalnızca genel karakterleri değil.
"ÜstKrkt" tuşu basılı tutularak yazılan simgeler ve sayılar,
parolalarda sık görülen öğelerdir. Klavyenin üst satırında bulunmayan
noktalama işaretleri ve dilinize özgü simgeler de dahil
klavyedeki tüm simgeler arasından seçim yaparsanız parolanız
çok daha güçlü olacaktır.


Sizin anımsamanız kolay, ancak başkalarının tahmin etmesi zor olan
sözcük ve deyimler kullanın. Parolalarınızı ve geçiş cümlelerinizi
anımsamanın en kolay yolu onları yazmaktır. Genel kanının aksine,
parolaların yazılmasında herhangi bir sakınca yoktur; ancak
güvenli ve etkin kalabilmeleri için iyi korunmaları gerekir.

Genel olarak, bir kağıda not alınan parolaların bir parola
yöneticisi, Web sitesi veya yazılım tabanlı başka bir depolama
aracıyla karşılaştırıldığında, Internet üzerinden ele
geçirilmeleri çok daha zordur.

6 adımda güçlü ve kolay anımsanabilen bir parola oluşturun
Bir güçlü parola oluşturmak için şu adımları kullanın:

1.
Kolay anımsayabileceğiniz bir cümle bulun. Bu cümle, parolanızın
veya geçiş cümlenizin temelini oluşturur. "Oğlum Aydın üç yaşına
bastı" gibi akılda kalacak bir cümle kullanın.

2.
Bilgisayarın veya çevrimiçi sistemin geçiş sistemini doğrudan
destekleyip desteklemediğine bakın. Bilgisayarınızda veya çevrimiçi
sistemde bir geçiş cümlesi (karakterler arasında boşluk ile)
kullanabiliyorsanız bunu yapın.

3.
Bilgisayar veya çevrimiçi sistem geçiş cümlelerini desteklemezse,
parolaya dönüştürün. Oluşturduğunuz cümledeki her sözcüğün ilk harfini
alarak anlamlı olmayan yeni bir sözcük oluşturun. Yukarıdaki örneği
kullanırsanız, şu sözcüğü oluşturursunuz: "oaüyb".

4.
Büyük ve küçük harfler ve sayılar kullanarak, bu dizeyi daha karmaşık
hale getirin. Dilerseniz, harflerin yerini değiştirebilir veya
bilerek yazım hatası yapabilirsiniz. Örneğin, yukarıda geçiş cümlesinde
Aydın'ın adını yanlış yazabilir ve "üç" sözcüğü yerine 3 kullanabilirsiniz.
Çeşitli değişiklikler yapabilirsiniz ve cümle ne kadar uzun olursa
parolanız o kadar karmaşık hale gelir. Geçiş cümleniz, "Oğlum Ayd1n 3
yaşıNa basTı" halini alabilir. Bilgisayar veya çevrimiçi sistem bir geçiş
cümlesini desteklemezse, aynı tekniği daha kısa bir parolada kullanın.
Buna göre, parolanız "OAy13yb" olabilir.

5.
Son olarak, bazı özel karakterler kullanın. Parolayı daha karmaşık hale
getirmek üzere harflere benzeyen simgeler kullanabilir, sözcükleri
birleştirebilir (boşluk karakterini kaldırabilir) ve başka teknikler
kullanabilirsiniz. Bu teknikleri kullanarak, geçiş cümlesi olarak
"Oğlum Id1n 3ya$ıNa ba7Tı" veya parola olarak (her sözcüğün ilk
harflerini kullanarak) "OId13$b" oluşturabilirsiniz.

6.
Parolanızı, Parola Denetleyicisi ile denetleyin. Parola Denetleyicisi,
Web sitesinde bulunan, yazdığınız sırada parolanızın ne kadar güçlü
olduğunu belirleyen ve kayıt tutmayan bir özelliktir.


Uzak durulması gereken parola stratejileri
Parola oluştururken kullanılan bazı genel yöntemler, dolandırıcılar
tarafından kolayca tahmin edilebilir. Zayıf ve kolay tahmin edilebilen
parolalardan kaçınmak için:

• Ardışık veya yinelenen karakterlerden kaçının. "12345678," "222222,"
"abcdefg" veya klavyede yan yana duran harflerle güçlü parola
oluşturulamaz.

• Harflere görünüm olarak benzeyen sayı veya simgeler kullanmaktan
kaçının. Parolanızı ele geçirmeye çalışacak kadar bilgili olan
dolandırıcılar ve diğer kötü amaçlı kişiler, 'i' veya '1' veya 'a'
yerine '@' kullanılması ("M1cr0$0ft" ya da "P@r0la" gibi) değişikliklerini
kolayca tahmin edebilir. Ancak bu değişiklikler, yeterince uzun
parolalar oluşturmak, bilerek yazım hataları yapmak veya harf
büyüklükleriyle oynamak gibi önlemlerle bir arada kullanıldığında
parolanızın daha güçlü olmasını sağlayacaktır.

• Oturum açma adınızı kullanmaktan kaçının. Parolanın içinde adınız,
doğum tarihiniz, sosyal güvenlik numaranız veya yakınlarınızla ilgili
benzer bilgiler kullanılırsa iyi bir parola oluşturulamaz.
Dolandırıcılar ilk olarak bu bilgileri deneyecektir.

• Herhangi bir dil için sözlüklerde bulunan sözcükleri kullanmaktan
kaçının. Dolandırıcılar, çeşitli sözlüklerde yer alan sözcükleri,
bu sözcüklerin tersten veya yanlış yazılışlarını kullanarak parolaları
hızla tahmin edebilen gelişmiş araçlar kullanır. Her türlü hakaret
ve argo söz de buna dahildir.

• Birden fazla parola kullanın. Parolanın kullanıldığı bilgisayar veya
çevrimiçi sistemlerden biri ele geçirilirse, bu parolayla korunan
tüm diğer bilgileriniz de ele geçirilmiş olacaktır. Farklı sistemler
için farklı parolalar kullanılması oldukça önemlidir.

• Çevrimiçi depolama araçları kullanmaktan kaçının. Kötü amaçlı
kullanıcılar bu parolaların çevrimiçi olarak veya ağa bağlı bir
bilgisayarda depolandığını belirlerse, tüm bilgilerinize
erişebilirler.


"Boş parola" seçeneği
Hesabınız için boş parola (hiç parola kullanılmaması), "1234"
gibi zayıf bir parolaya göre çok daha güvenlidir. Dolandırıcılar
bir zayıf parolayı kolayca tahmin edebilir, ancak Windows XP
çalışan bilgisayarlarda bir hesaba parola olmadan ağ veya Internet
aracılığıyla erişilemez. (Bu seçenek Microsoft Windows 2000,
Windows Me veya önceki sürümlerde kullanılamaz) Şu ölçütler
karşılanıyorsa bilgisayarınızda boş parola kullanmayı
seçebilirsiniz:

• Tek bir bilgisayarınız vardır veya birden çok bilgisayarınız
olmakla birlikte bir bilgisayardaki bilgilere diğer bir bilgisayardan
erişmeniz gerekmemektedir

• Bilgisayar fiziksel olarak güvenli bir konumdadır (bilgisayara
fiziksel erişimi olan herkese güveniyorsunuz)


Boş parola kullanılması her zaman iyi bir fikir değildir.
Örneğin, yanınızda taşıdığınız bir dizüstü bilgisayar büyük bir
olasılıkla fiziksel olarak güvenli bir konumda olmayacağı için bir
güçlü parola kullanmalısınız.

Parolalarınıza erişme ve onları değiştirme
Çevrimiçi hesaplar
Web sitelerinde, hesabınıza nasıl eriştiğinizi ve parolanızı nasıl
değiştirdiğinizi belirleyen çeşitli ilkeler kullanılır. Sitenin
giriş sayfasında, parola ve hesap yönetimine olanak tanıyan özel bir
alana yönlendirileceğiniz bir bağlantı ("hesabım" gibi) arayın.

Bilgisayar parolaları
Parola korumalı kullanıcı hesaplarını oluşturma, değiştirme ve bu
hesaplara erişme ve bilgisayarınız başlatılırken parola istenmesi
hakkında bilgileri, genelde bilgisayarınızdaki işletim sisteminin
Yardım dosyaları sağlar. Bu bilgileri, çevrimiçi olarak yazılım
üreticisinin Web sitesinde de bulmaya çalışabilirsiniz. Örneğin,
Microsoft Windows XP kullanıyorsanız, parolaları yönetme, parolaları
değiştirme ve daha fazlasını çevrimiçi yardım'dan öğrenebilirsiniz.

Parolalarınızı kimseye söylemeyin
Parolalarınızın ve geçiş cümlelerinizin korunmasına, korudukları
bilgiler kadar özen gösterin.

• Başkalarıyla paylaşmayın. Parolalarınızı, arkadaşlarınız ve aile üyeleri
(özellikle çocuklarınız) gibi, daha sonra güvenilir olmayan kişilere
söyleyebilecek yakınlarınıza söylemeyin. Tek özel durum, eşinizle ortak
kullanabileceğiniz çevrimiçi banka hesabı parolası gibi paylaşmanız
gereken parolalardır.

• Kayıtlı parolalarınızı koruyun. Kaydettiğiniz veya not aldığınız parolaları
saklarken dikkatli olun. Bu kayıtlı parolaların saklanmasına,
korudukları bilgilerin saklanması kadar özen gösterin.

• Parolanızı hiçbir zaman e-posta üzerinden veya e-postayla yapılan bir
isteğe yanıt olarak göndermeyin. Parolanızı veya parolayı doğrulamak
üzere bir Web sitesine gitmenizi isteyen e-postaların neredeyse tümü
sahtedir. Güvenilen bir şirket veya şahıstan gelen istekler de buna
dahildir. E-postalar iletim sırasında ele geçirilebilir ve kişisel
bilgilerinizin istendiği e-postalar gerçekten o kişi tarafından
gönderilmemiş olabilir. Internet "kimlik avı" dolandırıcıları, kullanıcı
adlarınızı ve parolalarınızı açıklamaya ikna etmek, kimlik bilgilerinizi
çalmak ve başka amaçlarla sahte e-posta gönderir. Kimlik avı
dolandırıcıları ve çevrimiçi dolandırıcılarla baş etme konusunda
daha fazla bilgi edinin.

• Parolalarınızı düzenli olarak değiştirin. Bu, dolandırıcıların ve diğer
kötü amaçlı kullanıcıların güncel parola bilgilerinizi bilmesini engeller.
Parolanızın ne kadar güçlü olursa o kadar uzun zaman boyunca güvenle
kullanılabilir. 8 karakterden daha kısa bir parola en fazla bir hafta
için, 14 karakter veya daha uzun (ve yukarıda özetlenen kurallara
uygun olan) parola ise birkaç yıl boyunca kullanılabilir.

• Parolalarınızı, denetiminizde olmayan bilgisayarlara yazmayın. Internet
kafeler, bilgisayar laboratuarları, paylaşılan sistemler, ortak
kullanıma açık sistemler, konferanslar ve havaalanı bekleme salonları,
adsız olarak Internet'e gözatma dışındaki kişisel kullanımlar için güvenli
olarak nitelendirilmemelidir. Çevrimiçi olarak e-postalarınızı, sohbet
odalarını, banka hesaplarını, iş e-posta adresini veya kullanıcı adı ve
parola gerektiren diğer hesapları denetlemek için bu bilgisayarları
kullanmayın. Dolandırıcılar oldukça düşük maliyetlerle tuş vuruşlarını
kaydeden aygıtlar satın alıp birkaç dakika içinde bunları yükleyebilir.
Bu aygıtlar, kötü amaçlı kullanıcıların bir bilgisayarda yazılan
tüm bilgileri Internet üzerinden kaydetmelerine olanak tanır—parolalarınız
ve geçiş cümleleriniz, korudukları bilgiler kadar değerlidir.


Parolanız çalınırsa ne yapmalı?

Aylık mali hesaplarınız, kredi raporlarınız ve çevrimiçi alışveriş
hesaplarınız gibi parolayla koruduğunuz tüm bilgileri düzenli olarak
izleyin. Güçlü ve kolay anımsanabilen parolalar, sahtekarlığa ve
kimlik hırsızlığına karşı korunmanıza yardımcı olabilir, ancak garanti
değildir. Parolalarınız ne kadar güçlü olursa olsun, sisteminize
erişmeyi başaran bir kişi parolanızı da ele geçirebilir. Bilgilerinize
erişildiğine işaret edebilecek şüpheli herhangi bir etkinlik fark
ederseniz, yetkilileri olabildiğince çabuk bilgilerin. Kimliğinizin
çalındığını veya benzer bir yolla dolandırıldığınızı düşünüyorsanız
ne yapmanız gerektiği konusunda daha fazla bilgi alın.

Office güvenlik özelliklerini kullanma

Adım 1: Dosyaları korumak için parola koruması kullanın
Word, Excel, PowerPoint ve diğer Microsoft Office 2003 programları,
kritik bilgilerinize istenmeyen erişimi engellemek için parola koruması
("Dosya Koruması") sağlar. İki parola koruması düzeyi vardır: salt
okunur ve parola korumalı.

Salt okunur düzeyi, belgeyi herkesin okumasına izin verir; ancak, yalnızca
parolayı bilenler belgeyi düzenleyebilir. Parola korumalı belge,
yalnızca parolayı bilen kullanıcılar tarafından açılabilir.

Salt okunur parola koruması kullanmak için:

1.
Dosyayı açın.

2.
Araçlar menüsünde, Seçenekler'i ve sonra da Güvenlik seçeneğini tıklatın.

3.
Değiştirme parolası kutusuna bir parola yazın ve Tamam'ı tıklatın.

4.
Değiştirme parolasını yeniden girin kutusuna parolayı yeniden yazın
ve Tamam'ı tıklatın.


Dosyayı parolayla korumak için:

1.
Dosyayı açın.

2.
Araçlar menüsünde, Seçenekler'i ve sonra da Güvenlik seçeneğini tıklatın.

3.
Açma parolası kutusuna bir parola yazın ve Tamam'ı tıklatın.

4.
Açma parolasını yeniden girin kutusuna parolayı yeniden yazın ve Tamam'ı tıklatın.



Adım 2: Makrolar için güvenlik düzeyinizi ayarlayın
Makrolar, tuş vuruşlarını saklamak ve sık gerçekleştirilen görevleri
otomatikleştirmek için kullanabileceğiniz kullanışlı kısayollardır.
Örneğin, belirli bir tuş birleşimine bastığınızda adresinizi otomatik
olarak mektup biçiminde yazan bir makro oluşturabilirsiniz. Zaman zaman,
bilgisayar korsanları da aynı olanaktan yararlanarak, bilgisayarınıza
ciddi zararlar verebilecek makro virüsleri oluşturabilir. Microsoft
Office programlarında kullanılan makrolar için kullandığınız güvenlik
düzeyini ayarlarsanız, belgelerinizin daha güvenli olmasını
sağlayabilirsiniz.

Word, Excel, PowerPoint veya başka bir Office belgesinde makro
güvenliğini ayarlamak için:

1.
Araçlar menüsünde, Seçenekler'i tıklatın.

İpucu: "Seçenekler" öğesini görmüyorsanız, menünün tam olarak aşağı
doğru açılmasını bekleyin. Menü gizlenmiş olabilir.

2.
Güvenlik sekmesini tıklatın.

3.
Makro Güvenliği altında, Makro Güvenliği düğmesini tıklatın.

4.
Güvenlik Düzeyi sekmesini tıklatın ve kullanmak istediğiniz güvenlik düzeyini seçin.

İpucu: Makro güvenlik düzeyini "yüksek" olarak ayarlamanız ve "Tüm yüklü
eklentilere ve şablonlara güven" onay kutusunu temizlemeniz
(işaretli olmamasını sağlamanız) önerilir. Bu, Office'te kullanılmakta
olan makroların güvenliğini artırır.

Adım 3: Yazılımlarınızı güncelleştirmek için Office Güncelleştirmelerini
düzenli olarak kullanın
Microsoft Windows® ve Internet Explorer'ı güncelleştirmek için kullanılan
bir çevrimiçi araç olan Windows Update sitesini daha önce kullanmış olabilirsiniz.
Word, Excel, PowerPoint gibi Office programlarınızı güncelleştiren Office
Update adlı benzer bir aracı da kullanabilirsiniz.

Office Update aracını daha önce hiç kullanmadıysanız, artık bu araç hakkında
bilgi edinmenizin zamanı gelmiştir. Son ziyaretinizden bu yana çok zaman
geçtiyse, kısa süre içinde yeniden ziyaret etmeye çalışın. Araç, düzenli
olarak kullanıldığında en iyi sonucu verecek şekilde çalışır. Bu yüzden,
Office Update sitesini ister ilk kez kullanıyor olun, isterseniz on beşinci
kez, en son güncelleştirmeleri düzenli olarak denetlediğinizden emin olun.

Word, Excel, PowerPoint ve diğer Office yazılımlarını Office Update
ile güncelleştirmek için:

1.
Web tarayıcınızı açın ve Office Update sitesine gidin.

2.
Yüklemeler sözcüğünü arayın. Bu sözcüğün hemen altında, Office Update
bağlantısını görebilirsiniz.

3.
Office Update kutusunda, Güncelleştirmeleri denetle'yi tıklatın.

4.
Office Update, gerekli güncelleştirmeleri belirlemek için bilgisayarınızı
tarar ve sonra da Word, Excel, PowerPoint ve diğer Office programları
için kritik ve kritik olmayan güncelleştirmelerin listesini döndürür.

5.
Office Update, önerilen güncelleştirmelerin listesini görüntüler.
Güncelleştirmeleri gözden geçirin. İstediğiniz yüklemeleri işaretli
durumda bırakın. İstemediğiniz yüklemelerin işaretini kaldırmak için
kutularıtıklatın.

6.
Office Update, şimdi sizden yüklemeyibaşlatmanızı ve kurmanızı ister.
Evet veya Hayır seçeneklerinden birini belirleyin.


Ev ofisi güvenliği denetim listesi

Büyük bir şirket için uzaktan çalışıyor veya kendi küçük işletmenizi
yürütüyor olun, evden çalışmanın faydaları arasında işe gidip gelmek
için kaybedilen zaman, daha esnek çalışma saatleri ve dilediğiniz gibi
giyinme özgürlüğü gösterilebilir. Ancak büyük bir ofiste de genelde
bilgisayar güvenliği ve bakımından sorumlu bir kişi bulunur. Ev ofisinizde,
bu kişi siz olmalısınız. Aşağıda, ev ofisinizdeki bilgisayarları
istenmeyen posta, virüsler, casus yazılımlar, bilgisayar korsanları ve
diğer Internet saldırganlarına karşı korumak için kullanabileceğiniz bir
denetim listesi bulunmaktadır.

• Yazılımınızı güncelleştirin. Ev ofisindeki bilgisayarınızın veya ev
ofisi ağının olabildiğince güvenli kalması için, düzenli olarak yazılım
güncelleştirmeleri yapılması gerekir. Microsoft Update ile, Windows ve
Microsoft Word, Microsoft Excel, Microsoft PowerPoint gibi Microsoft Office
programları için kritik güvenlik yazılımlarını karşıdan yükleyebilirsiniz.

• Internet güvenlik duvarı kullanın. Internet güvenlik duvarı, bilgisayar
korsanlarının, virüslerin ve solucanların Internet üzerinden ev ofisinizdeki
bilgisayarlara veya ağınıza erişmesini engellemenize yardımcı olur.
Windows XP Service Pack 2 (SP2) kullanıyorsanız, varsayılan olarak bir
güvenlik duvarı zaten yüklüdür.

• Virüsten koruma yazılımı kullanın. Bilgisayar virüsleri işletmenizi
önemli düzeyde etkileyebilir. Çalışmanızı yavaşlatır ve önemli
belgelerinize zarar verirler. Virüsten koruma yazılımı kullanmak ve
yazılımı güncel tutmak yoluyla, ev ofisinizin korunmasına yardımcı
olabilirsiniz.

• Casus yazılımlara karşı koruma yazılımı kullanın. Casus yazılımlar
bilgisayarınızdaki değerli bilgileri çalabilir, Internet tarayıcınızın
denetimini ele geçirebilir veya size çok sayıda reklam göndererek
çalışmanızı engelleyebilir. Microsoft tarafından geliştirilen casus
yazılımlara karşı koruma yazılımlarının en son sürümü olan Microsoft
Windows AntiSpyware (Beta), casus yazılımları ve diğer istenmeyen yazılımları
algılamanıza ve temizlemenize yardımcı olan gerçek zamanlı güvenlik
özellikleri kullanır. Microsoft Yükleme Merkezi'nden ücretsiz olarak
şimdi karşıdan yükleyin..

• E-posta ve anlık iletilere (IM) karşı dikkatli olun. Evde çalışan bir
kişi olarak, e-posta ve IM'yi oldukça fazla kullanıyor olmalısınız. Bir
ileti tanıdığınız bir kişi tarafından gönderilmiş gibi görünmesine
karşın, e-posta iletisine veya IM'ye eklenen bir dosya virüs içerebilir;
bu nedenle, gönderene başka bir yolla başvurarak ekin geçerli olduğunu
doğrulayın. Ayrıca, kimden gelmiş gibi görünse de, bir e-posta isteğine
yanıt olarak hiçbir zaman kişisel veya mali bilgilerinizi vermeyin—ev
ofisiniz, kimlik avı dolandırıcılığının hedefi olabilir.

• Bilgisayarınızı yedekleyin. Veri yedeklemesi, büyük bir işletmede
olduğu kadar ev ofisinizde de yüksek önem düzeyine sahip olmalıdır.
Önemli dosyaları kaybetmemek için bir yedekleme zamanlaması oluşturun ve
kullanın.

• Güçlü parolalar kullanın ve parolalarınızı sık sık değiştirin.
Ev ofisinizde, parolalar, mali bilgilerinize ve işletmenizin özel
bilgilerine erişim anahtarlarıdır. Güçlü parolalar, korsanların ve
hırsızların davetsiz girişlerine karşı daha iyi koruma sağlar.
Anımsayabileceğiniz güçlü parolalar oluşturmayı öğrenmek için,
Güçlü parolalar: oluşturma ve kullanma konusuna bakın. Güçlü parolaları,
Microsoft PowerPoint veya Microsoft Word gibi belirli Microsoft
Office programlarının dosyalarını korumak için de kullanabilirsiniz.

• Çocuklarınızın iş bilgisayarlarınızı sizin gözetiminiz dışında
kullanmalarına izin vermeyin. En uygunu, çocuklarınızın ev ofisinizdeki
bilgisayarı kullanmasına izin vermemektir. Bilgisayarınızın hem
işiniz hem de aileniz tarafından kullanılması gerekiyorsa, çocuklarınız
bilgisayarı kullanırken onları denetlediğinizden emin olun. Daha
büyük yaşta çocuklarınıza, casus yazılımlar veya virüsler içerebilecekleri
için izniniz olmadan program karşıdan yüklememelerini veya e-posta
eklerini açmamalarını öğretin.E-kartları açarken dikkatli olun


Internet sayesinde, e-kartlar kolaylıkları ve ucuzluklarıyla
geleneksel basılı kartlara alternatif haline gelmiştir. Her geçen
gün daha fazla e-kart şirketi ve hizmeti kuruluyor ve bunların çoğu
güvenli ve kullanımı kolaydır. Ne yazık ki, bilgisayar korsanları,
dolandırıcılar ve ***** içerik dağıtıcıları masum insanları kandırmak
üzere e-kartlara el atmıştır.

Meşru olmayan aykırı kaç e-kart gönderildiğini kimse bilmiyor,
ancak McAfee Security'ye göre, sahte e-kartlar nedeniyle çeşitli
sorunlar ortaya çıkabilir — bunların bazıları sinir bozucu, bazılarıysa
bilgisayarınıza zarar vermeye yönelik. Zararsız gibi görünen bir
e-kart tıklatıldığında veya karşıdan yüklendiğinde şunlarla karşılaşabilirsiniz:

• Masaüstünüzde pornografi veya diğer istenmeyen resimler görüntüleyen,
yetişkinlere yönelik Web sitelerini açan veya (Internet'e bağlı
olmadığınız zamanlarda bile) sürekli açılır pencere reklamları
görüntüleyen bir istenmeyen posta.

• E-posta adreslerinizi tarayıp kişisel ve profesyonel bağlantılarınıza
bilginiz dışında sahte e-kartlar gönderen bir bilgisayar virüsü.
Sahte e-kart ve virüs sizin tarafınızdan gönderilmiş gibi bile görünebilir.


Ancak üzülmeyin. Biraz bilgi ve açıkgözlülükle, e-posta aldığınızda
uyguladığınız önlemleri kullanarak sahte e-kartlardan korunabilir ve
gerçek olanların keyfini sürebilirsiniz.

Sahte e-kartlardan nasıl korunabilirsiniz?
Sahte e-kartları açmamak veya göndermemek için yapabileceğiniz
birkaç temel işlem şunlardır:

• Bilinmeyen bir kaynaktan gönderilen bir öğeyi hiçbir zaman açmayın
veya tıklatmayın.

• Tanımadığınız bir kişiden aldığınız veya şüpheli görünen bir e-posta
iletisine veya dosya ekine karşı dikkatli olun.

• Tanınmış şirketlerin virüsten koruma yazılımlarından birini yükleyin ve
güncel tutun. (Ancak, güvenlik için yalnızca virüsten koruma
yazılımlarına güvenmemelisiniz.)

• Bir bağlantıyı tıklatmadan önce, bağlantının Web adresine bakın.
Bağlantıda bir adres görünmüyorsa, fare işaretçinizi bağlantının üzerine
getirip (ama tıklatmayın) bağlantı adresini görüntüleyin; adres, Web
tarayıcınızın alt çubuğunda görüntülenmelidir.)

• Son kullanıcı lisans sözleşmesini okumadan kabul etmeyin; farkında olmadan
casus yazılım veya istemediğiniz başka bir program yüklemeyi kabul etmiş
olabilirsiniz.

• E-kart gönderirken MSN Greetings, Hallmark, American Greetings,
Blue Mountain veya Egreetings gibi bilinen tebrik kartı sitelerini kullanın.

• Ücretsiz olarak karşıdan yükleyebileceğiniz Microsoft Photo Story 3
veya Microsoft Digital Image Suite gibi, kendi e-kartlarınızı oluşturup
gönderebileceğiniz yazılımlar kullanın. Ayrıca, Microsoft Office'teki
tebrik kartı şablonlarını kullanarak kendi e-kartlarınızı oluşturabilirsiniz.


Daha güvenli sohbet için ipuçları

İnsanların belirli bir konuda ileti gönderip aldığı Internet sohbet odalarını
duymuş olmalısınız. Birkaç sohbete katılmış bile olabilirsiniz.
Sohbetlerin gerçekleştirildiği sohbet odaları, Internet kullanıcılarının
yazdığı iletilerin anında diğer kullanıcı bilgisayarlarında görüntülendiği
sanal yerlerdir. Sohbetler genelde anonim olarak yapılır, çünkü katılımcılar
kendilerini tanımlayan takma adlar kullanır.

Çoğu kişi anlık ileti (IM) konuşmalarına "sohbet" adını verir, ancak IM
ile sohbet arasında küçük bir fark vardır. IM, genellikle iki kişi
arasındaki bir görüşme anl******* gelir; sohbet ise, bir grupla yapılan
görüşmedir.

Microsoft, çevrimiçi sohbetler için iki seçenek sunar:

• MSN Sohbet


MSN Chat ile, herhangi bir konuda samimi sohbetler gerçekleştirebilirsiniz
MSN Chat ile, teknik veya teknik olmayan konularda sohbetlere
katılabilirsiniz. İstenmeyen postadan, istenmeyen sohbetlerden ve
reklamlardan korunmanız için, MSN Sohbet artık abone olarak kullanılan
bir hizmettir. Herhangi bir MSN hizmetine abone olursanız, MSN Sohbet'i
kullanabilirsiniz.

Web'de teknik veya teknik olmayan konularda sohbet edebileceğiniz
başka sohbet alanları da vardır. Bunlar, dünyanın farklı yerlerindeki
kişilerin belirli konularda sohbet edebileceği harika yerlerdir.
Ancak, sohbetlere katılırken aklınızda bulunması gereken birkaç sağduyuya
dayalı ipucu bulunmaktadır.

Sohbet odaları için 5 güvenlik ipucu
1.
Sohbet odasında hiçbir zaman kişisel bilgilerinizi vermeyin.

2.
Sohbet odasında tanıştığınız bir yabancıyla buluşmayı hiçbir zaman kabul etmeyin.

3.
Sohbette kullanmak veya abone olmak için bir takma ad girmeniz istendiğinde,
kişisel bilgilerinizi açığa vurmayan bir ad seçin. Örneğin, Can yerine
YaramazCan kullanabilirsiniz.

4.
Sizi özel sohbet odalarına davet eden diğer katılımcılara karşı dikkatli olun.

5.
Sohbete başlamadan önce, sohbet sitesinin kullanım şartlarını, ilgili
kurallarını ve gizlilik bildirimini inceleyin.


Sohbet odaları, çocuklar arasında popüler bir iletişim şeklidir. Ne yazık ki,
çevrimiçi saldırganlar bunun farkındadır. Dolayısıyla, çevrimiçi sohbetler,
çocuklar ve gençler için özel bir tehdit oluşturmaktadır. Yukarıdaki beş kural
çocuklar ve yetişkinler için geçerlidir; ancak aşağıdaki beş ek ipucu,
özellikle sohbet odalarına girmek isteyen çocukların ebeveynlerine yöneliktir.

Çocuklar için sohbet odasında güvenlik için 5 ipucu
1.
Çocuğunuzun sohbet odasını kullanmasını izleyin. Unutmayın ki, çocuklar Web
sitelerinde veya sohbet yazılımlarını, cep telefonlarını ve hatta çevrimiçi
oyunları kullanarak sohbet edebilir.

2.
Çocuğunuza, bir sohbet odasında kendilerini rahatsız eden bir durum
oluştuğunda, sohbet odasını hemen terk etmelerini ve bu durumu size haber
vermelerini söyleyin.

3.
Çocuğunuza sohbet odasında tanıştıkları hiç kimseye fotoğraflarını
göndermemesini söyleyin.

4.
Sohbet dilini öğrenin. Çocuklar genellikle kısaltmalar kullanarak
iletişim kurar. Örneğin POS, "Parent over Shoulder" (Annem/Babam Yanımda)
anl******* gelir.

5.
Çocuklarınıza izlenen sohbet odalarını kullanmalarını söyleyin.

Daha güvenli karşıdan yükleme temelleri: Bölüm 1

İş arkadaşınızın gönderdiği bir e-postaya ekli olan elektronik tabloyu
açarken, Web'de bulduğunuz hoş görünümlü bir ekran koruyucusunu veya fare
işaretçisini kullanırken ya da tanımadığınız bir kişinin bilgisayarından
müzik veya video yüklerken bu dosyaların güvenli olup olmadığını düşünüyor
musunuz? Yüklemeden önce, bilgisayarınız ve şirket ağınız için olası
riskleri göz önüne almalısınız.

Bilgisayarınızı olası karşıdan yükleme tehlikelerine karşı korumak
için biraz tedbirli, dikkatli ve şu kurala sıkı sıkı bağlı olmalısınız:
"Şüpheye düşerseniz, dosyayı karşıdan yüklemeden önce kaydedin."
Dosyaları karşıdan yüklerken güvenlik risklerini nasıl ortadan
kaldırabileceğinizi öğrenmek için okumaya devam edin.

Kötü amaçlı yazılımlara karşı dikkatli olun
Bilgisayarınıza bir dosya aktardığınızda, dosya karşıdan yüklenir.
Bir CD'den program yüklediğinizde, e-postadaki resimleri veya Web sitelerine
bağlantıları açtığınızda, şirket ağından Word belgelerini ve Excel elektronik
tablolarını kopyaladığınızda, Web'den edindiğiniz yazılımları yükselttiğinizde
veya dünyanın diğer ucundaki bir bilgisayardan müzik dosyaları aktardığınızda
karşıdan yükleme yaparsınız.

Bunlar sizin istedikleriniz veya çok daha kötü niyetli dosyalar olabilir.
Kötü amaçlı yazılımlar (kötü yazılım da denir), size veya bilgisayarınıza
zarar verebilecek yazılımlardır; virüsler, solucanlar, casus yazılımlar ve
başka zararlı programlar içerebilirler.

Virüs bulaşırsa bilgisayarınızdaki veriler bozulabilir veya bilgisayarınıza,
ağınıza ve ağdaki tüm bilgisayarlara bir başkası tarafından erişilebilir.
Bu virüs, özellikle de posta listeleri gibi tescilli bilgilere veya başka gizli
bilgilere zarar veriyorsa şirketiniz için bir felakete yol açabilir.

Yaygın olarak görülen casus yazılımlar bilgisayarınızın davranışını
değiştirebilir; bilgisayarı oldukça yavaşlatır ve hatta çökmesine neden olur.
Daha da ürkütücü olan ise, casus yazılımlar Web'de gezinme alışkanlıklarınızı
izlemek ve parolalarınızı çalmak için kullanılabilir ve hatta bir
saldırganın bilgisayarınızın tüm denetimini ele geçirmesine olanak verebilir.

Kötü amaçlı yazılımlar bilginiz veya izniniz olmadan bilgisayarınıza
yüklenebilir ya da karşıdan yüklemeyi planladığınız bir programla birlikte
gönderilebilir. Örneğin, oyun olduğunu düşündüğünüz bir programı
karşıdan yüklediğinizde, bu "oyun" bilgisayarınızda kredi kartı numaranızı
bulup bir saldırgana gönderebilir. Bazı kötü amaçlı yazılımlar, bulaştığı
bilgisayarda bulduğu tüm e-posta adreslerine e-posta göndererek yayılır.


Hazır olun: Bilgisayarınızın savunmasını güçlendirin
Bilgisayarınızdaki dış tehditlere karşı bulunan açıkları azaltmakla başlayın.
Bu koruma önlemlerinin şirketinizde zaten uygulanmakta olabileceğini,
bu nedenle de aşağıdaki yönergeleri izlemeden önce sistem yöneticinize başvurmanız
gerektiğini unutmayın.

Bilgisayarınızın genel güvenliğini artırın

• Temel koruma önlemlerini alın. Kullandığınız Windows sürümü için hazırlanan
adım adım yönergeleri izleyerek bir güvenlik duvarı kullanın, virüsten
koruma yazılımı yükleyin ve Windows'u güncelleştirin.

• Virüsten koruma programınızı, tüm gelen dosyaları ve e-posta eklerini
açmadan önce tarayacak biçimde ayarlayın. Bu işlem, her virüsten koruma
programında farklı olabilir; bu nedenle, yönergeler için programın kılavuzuna
veya çevrimiçi Yardım'a başvurun.

• İstenmeyen posta filtresi kullanın. Çoğu e-posta programı, istenmeyen
iletileri engellemenize yardımcı olabilecek filtreler sağlar. Microsoft Outlook,
önemsiz e-postaya karşı güçlü savunma yöntemlerine sahiptir, ancak siz de
istenmeyen postaya karşı kendi savunmanızı sağlayabilirsiniz.

• Casus yazılımların algılanmasına ve temizlenmesine yardımcı olabilecek bir program
yükleyin ve çalıştırın. Bazı Internet Servis Sağlayıcılarının (ISS) hizmetleri
arasında casus yazılımlardan koruma yazılımları da bulunmaktadır. ISS'niz bu
tür bir yazılım sunmuyorsa, Microsoft Windows AntiSpyware (Beta) veya başka
şirketlerin geliştirdiği ücretsiz casus yazılımlardan koruma yazılımlarını
kullanabilirsiniz.

Yazılımlarınızın güvenlik ağını güncel tutun

• Windows'un otomatik olarak güncel kalmasını sağlayın. Microsoft Update'i
ziyaret ederek, bilgisayarınızda Otomatik Güncelleştirmeler özelliğinin açık
olduğunu ve en son yayımlanan tüm kritik güncelleştirmeleri karşıdan yükleyip
kurduğunuzu doğrulayın. Microsoft Windows XP Service Pack 2, bilgisayarınızın
zararlı karşıdan yüklemelere karşı korunmasına yardımcı olabilecek güvenlik
özellikleri içerir.

• En son casus yazılımlardan koruma yazılımlarını ve virüsten koruma
güncelleştirmelerini düzenli olarak karşıdan yükleyin ve hemen sonrasında
bilgisayarınızı tarayın. Bunu yapmak için, programın güncelleştirme hizmetine
abone olun. Bu programları, casus yazılımların ve virüs bulaşmalarının etkin ve
hatta otomatik olarak izlenmesine ve temizlenmesine yardımcı olacak biçimde
ayarlayabilirsiniz.

• Microsoft Office'in güncel kalmasını sağlayın. Microsoft Office yüklediyseniz,
en son güvenlik yayımlarını yüklediğinizden emin olmak için Office Update
sitesini düzenli olarak ziyaret edin. E-posta programı olarak Outlook kullanıyorsanız,
istenmeyen postaya karşı en son koruma yöntemlerine de sahip olabilirsiniz.

Karşıdan yüklerken dikkatli olun: Düşünmeden tıklatmayın

Her türlü tehlikeye karşı koruyabilecek bir teknoloji bulunmamasına karşın,
bilgisayarınız artık iyi korunuyor olmalıdır. İşte bu noktada da insan
zekası devreye giriyor.

Bir e-postadaki veya anlık iletideki eki (veya bağlantıyı) tıklatmadan,
Web sitesinden (veya açılan reklamdan) bir dosya yüklemeden ya da bir
yabancının bilgisayarıyla müzik ve başka dosyalar paylaşmadan önce aşağıda
belirtilen dört noktayı göz önüne alın.

1. Ekleri açmadan ve bağlantıları tıklatmadan önce düşünün

• Tanımadığınız kişilerin gönderdiği e-posta veya anlık iletilerdeki ekleri
hiçbir zaman açmayın. Göndereni tanımanıza karşın ileti şüphe uyandırıyorsa,
eki açmadan önce denetleyin. Göndereni tanımıyorsanız, e-postayı silin ve
anlık iletiyi yok sayın.

• E-posta veya anlık iletilerdeki bağlantıları tıklatmadan önce iki kere düşünün.
(Göndereni tanıyorsanız, bağlantıyı tıklatmadan önce denetleyin.) Bu önlemler,
açılır pencereler ve reklamlar için de geçerlidir. Gizli bilgilerin istendiği
bir bağlantıyı (örneğin, "Burayı tıklatın" yazan bir bağlantıyı) tıklatırken
özellikle dikkatli olun.

• Açılan reklam, beklenmedik uyarı ve hatta casus yazılımları temizlemeyi
öneren pencereleri kapatmak için "Kabul ediyorum" veya "Tamam" gibi düğmeleri
tıklatmayın. Bunun yerine, pencereyi sağ üst köşedeki düğmesini tıklatarak
veya klavyenizde ALT+F4 tuşlarına basarak kapatın.


2. Saygın sitelerden karşıdan yükleme yapın

Tüm Internet siteleri güvenli değildir. Tanımadığınız bir kaynaktan e-posta
yoluyla bilgilendirildiğiniz bir Web sitesinden karşıdan yükleme yaparken
dikkatli olun. Site sakıncalı içeriğe sahipse, gerçek olamayacak kadar iyi
teklifler içeriyorsa veya açıkça belirtilmiş bir gizlilik bildirimi yoksa
da dikkatli olun.

3. Yasalara saygı gösterin

Karşıdan yüklediğiniz metin, müzik, yazılım, oyun veya video dosyalarının bir
başkasına ait olduğunu unutmayın. Telif hakkıyla korunan içeriği, sahiplik
hakları bulunan kişinin izni olmadan kullanırsanız siz (veya çocuklarınız)
ciddi yasal sorunlarla karşılaşabilir. Bu içeriğin kullanımına yönelik kanunları
çiğnemek cezai yaptırımlara ve hatta hapis cezasına neden olabilir. Ayrıca,
geçmişte yalnızca büyük ölçekli saldırganlar yargılanırken günümüzde birçok
ev kullanıcısı da yakalanıp yargılanmaktadır. Bazı ülke ve bölgelerde, belirli
türlerde pornografik içeriğin karşıdan yüklenmesi, görüntülenmesi veya
saklanması da yasal değildir.

4. Dosya paylaşım programlarını yüklerken ve kullanırken dikkatli olun

Dosya paylaşım (eşler arası veya P2P olarak da bilinir) programlar kullanarak
Web'de müzik, video ve diğer dosyalarınızı paylaştığınızda, dosyalarınızın
benzer yazılımlar kullanan diğerleri tarafından kullanılabilmesini sağlarsınız.
Bazı dosya paylaşım programlarını kullanmak, bilgisayarınızı Internet'e
bağlıyken saldırılara karşı savunmasız da bırakabilir.

Dosya paylaşım programlarının başka riskleri de vardır. Programların kendileri
kötü amaçlı yazılım dağıtıcıları olabilir. Veya, telif hakkıyla korunan şarkılar
ya da belirli türde pornografik içerik gibi yasa dışı öğeleri karşıdan
yüklemenize neden olabilirler. Bu programlar bilgisayarınıza yüklendiğinde
(belirleyebilseniz bile) kaldırılmaları oldukça zor olabilir.

Bu nedenle, yalnızca tanıdığınız ve güvendiğiniz kişilerle dosya paylaşın.
Bazı kötü niyetli kişiler müzik veya film olduğunu iddia ederek gerçekte
rahatsız edici resimler, virüsler veya daha da kötü içeriğe sahip öğeleri paylaşır.


Daha güvenli karşıdan yüklemeler için dosya nasıl kaydedilir

Bilgisayarınızda güncel ve etkin savunma önlemleri varsa ve karşıdan yüklemek
üzere olduğunuz dosyanın yasal olduğundan eminseniz hazırsınız demektir.
Ancak, bir dosyayı açmadan veya programı yüklemeden önce, sabit diskinize
kaydederken aşağıdaki yönergeleri izlediğinizden emin olun. Bu adımlar
virüsten koruma yazılımınızın dosyayı denetlemesine olanak tanır ve zararlı
olma olasılığı bulunan kod algılarsa dosyayı silebilirsiniz.

1.
Bir sorun oluşması durumunda verileri kaybetmemeniz için tüm çalışmaları kaydedin.

Bilgisayarınızı en son ne zaman yedeklediğinizi anımsayamıyorsanız, şimdi
yedekleyin. Bazı yazılım programlarını yüklemek, bilgisayardaki verileri
(her zaman isteyerek olmasa da) silebilir.

2.
Bağlantıyı veya dosyayı çift tıklatıp karşıdan yükleme işlemini başlatın.

Internet Explorer aşağıda gösterilen uyarıyı görüntüler. (Bir belgeyi karşıdan
yüklediğinizde, Çalıştır yerine bir Aç düğmesi görürsünüz.)


Gizliliğinizi Korumanıza Yardımcı Olacak Araçlar

Tanımlama Bilgileri Nasıl Yönetilir?
Tanımlama Bilgileri Nasıl Yönetilir?

Yükleme sırasında, Internet Explorer bazı kısıtlamalarla birlikte tanımlama
bilgilerinin kullanımına izin veren orta düzeyde güvenlik ayarlar. Ancak,
Internet Explorer'ın bu tanımlama bilgilerini nasıl değerlendireceğini,
bunları daha fazla kısıtlayarak mı, yoksa Internet Explorer'ın tanımlama
bilgilerini daha rahat kabul etmesini sağlayarak mı değerlendireceğini
belirleyerek değiştirebilirsiniz.
Gizlilik ayarlarınızın makinenize önceden yüklenmiş tanımlama bilgilerine
uygulanmayacağını unutmayın. Tüm tanımlama bilgilerinin yeni ayarlara uygun
olduğundan emin olmak için, varolan tüm tanımlama bilgilerini silin.
Internet Explorer'ın Araçlar menüsünden Internet Seçenekleri'ni tıklatın.
Gizlilik sekmesini tıklatıp daha yüksek güvenlik için kaydırma çubuğunu yukarıya
(tanımlama bilgilerine daha fazla kısıtlama gelecektir), düşük güvenlik
için de aşağıya sürükleyin.
Tamam'ı tıklatın.

Dikkatli olun! Tüm tanımlama bilgilerini engellemeyi tercih ederseniz, bir
Web sitesinin kişiselleştirilmesinin getirdiği avantajlara sahip olamazsınız
veya bazı web sitelerine erişiminiz yasaklanır.
İpucu Gizlilik ayarlarınız yalnızca, Internet Explorer'ın Web sitelerini
yerleştirdiği (siz iptal edene kadar) güvenlik bölgesi olan Internet bölgesindeki
Web sitelerini etkiler. Kendi tercihlerinize göre güvenlik ayarları oluşturmak
için neler yapabileceğinizi araştırın.
Başa dön

Tanımlama Bilgileri Nasıl Silinir?

Bir Web sitesinin bilgisayarınıza istenmeyen bir tanımlama bilgisi
yerleştirdiğinden şüpheleniyorsanız, bunu silebilirsiniz. Daha fazla güvenlik
için tüm tanımlama bilgilerini de silebilirsiniz.
Dikkatli olun! Web siteleri üye adınızı, parolanızı, kişisel tercihlerinizi
ve benzerlerini bir tanımlama bilgisinde saklayabilir; bu tanımlama bilgisini
silerseniz siteyi bir sonraki ziyaretinizde bu bilgileri yeniden girmeniz gerekebilir.
Internet Explorer'ın Araçlar menüsünden Internet Seçenekleri'ni tıklatın.
Genel sekmesinde, önce Ayarlar düğmesini, ardından da Dosya Görüntüle düğmesini tıklatın.
Sabit diskinizdeki dosyaları göstererek açılan pencerede silmek istediğiniz
tanımlama bilgisini bulun.
Silmek istediğiniz tanımlama bilgisini tıklatın. Birden çok tanımlama bilgisi
silmek istiyorsanız, tanımlama bilgilerini seçmek için tıklatırken CTRL
tuşunu da basılı tutun. Varolan tüm tanımlama bilgilerini silmek için,
tümünü seçmek üzere CTRL+A tuşlarına basın.
Delete tuşuna basın.
Bitirdiğinizde, önce Ayarlar kutusundaki Tamam'ı, sonra da Internet
Seçenekleri kutusundaki Tamam'ı tıklatın.

Saygılar Umarım işinize yararlı bir paylasım olmuştur