DaiSy
VIP Üye
Kur'anda namaz kaç vakit geçmektedir
Kur'anda namaz kaç vakit geçmektedir
Kur'anda namaz kaç vakit geçmektedir
Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor:
"Gündüzün iki ucunda ve gecenin bir kısmında namaz kıl Doğrusu
iyilikler kötülükleri giderir" (Hud suresi : 114)
Gündüzün iki ucu akşam ve sabah namazı, bir kısmında da yatsı namazı
vardır Üç vakit bu ayette
"Güneşin batıya yönelmesinden gece karanlığına kadar namazı kıl
Tanyeri ağarırken de sabah namazını kıl Zira bu namaz görülmeye
değerdir" (İsra Suresi :78)
Güneşin batıya yönelmesinden gece olana kadar kılınan namaz ikindi
namazıdır Sabah namazı tekrar edilmiştir
"Ey Muhammed! Onların dediklerine sabret Güneşin doğmasından önce
ve batmasından sonra Rabbini tesbih et (namaz kıl) geceleyin ve
gündüzün yanlarında da tesbih et (namaz kıl)" (Taha suresi : 130)
Güneşin doğmasından önce sabah namazı, batmasından önce ikindi
namazı, geceleyin yatsı namazı, gündüzün yanlarında akşam ve öğle
namazı kılınacak Bu ayetle beş vakit namaz sabah, öğle, ikindi, akşam
ve yatsı namazları sabit oluyor
Beş vakit namaz; sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazları Kur'an-ı
Kerim içinde değişik yerlere serpiştirilerek zikredilmektedir Bazan
ikisi, bazan üçü, bazan dördü değişik bir ifade üslupla
anlatılmaktadırlar Cenab-ı Peygamberimiz, Kur'an-ı Kerim'i hem sözü
ve hem de işi ile tefsir etme hakkına sahip olduğu için bu hak
kendisine Allah tarafından verilmiştir sözü ve işi namazın beş olduğunu
açıklamıştır
Kur'anda beş vakit namaz ve namazın beş vakitte kılınmasının hikmeti nedir?
Belirli şartları taşıyan Müslümanlara günde beş vakit namazın farziyeti Kitap, sünnet
ve icma ile sabittir Beş vakit namazın eda edileceği vakitlere ve ne şekilde eda
edileceğineKur'an-ı Kerim'in bir kısım ayetlerinde mücmel olarak işaret olunmuş,
bu işaretler Rasalül1ah (sa)'in kavli ve fiili sünnetiyle açıklık kazanmıştır
Bilindiği üzere Kur ' an-ı Kerim ' deki mücmel emir ve hükümleri açıklama yetkisi,
Onu insanlara tebliğle görevli olan Peygamber (sa) Efendimize aittir O namazı
bizzat kılarak ve Müslümanlara imam olup kıldırarak nasıl kılınacağını
öğrettiği gibi bunların vakitlerini de göstermiştir Gerek kılınış şekli,
gerek vakitleri ile ilgili bu uygulama ameli tevatür o1arak, günümüze
kadar devam etmiştir
Kur'an-ı Kerim' de beş vakit namaza mücmel olarak işaret eden ayetlerden
Taha Süresinin 130 uncu ayetinde:
"Güneşin doğmasından önce de, batmasın dan önce de Rabbını övgü ile tesbih et
Gecenin bazı saatlerinde ve gündüzün etrafında (iki ucunda) da tesbih et ki,
rızaya ulaşasın" buyurulmuş; güneşin doğmasından ve batmasından önce, gece
saatlerinde ve gündüzün iki ucunda olmak üzere beş ayrı vakitte Cenab-ı
hakk'ı tesbih yani namaz kılmak emredilmiştir
Bakara Süresinin 238 inci "namazlara ve ayrıca orta namaza devam edin"
mealindeki Ayet-i kerimede "namazlar" anlamındaki "salâvat" kelimesi çoğuldur
Arapça da çoğul üçten başlar "İki'' ye tesniye denir ve ''iki namaz'' sözü
"salateyn'' şeklinde söylenir Demek oluyor ki, ayetteki ''salavat'' sözünden
en az üç namaz anlaşılır Ayrıca bir de "orta namaz" var Çünkü matuf, matuf
aleyhten (üzerine atıf yapılandan) ayrıdır Bu sebeple "orta namaz", "namazlar''
ifadesine dahil olmadığı gibi, her iki yanında eşit sayı bulunmadığı için,
üç namazın arasında yer alacak bir namaza ''orta namaz'' denilmesi de mümkün
değildir O halde, ayetteki "salavat" kelimesi, en az dört namazı ifade eder
Orta namaz buna eklendiğinde beş vakit namaz ortaya çıkar Orta namazın ikindi
namazı olduğu bazı hadislerde açıklanmıştır
Hüd süresinin 114'üncü ayetinde ise, "Gündüzün iki ucunda ve gecenin (gündüze)
yakın saatlerinde namaz kıl" buyurulmaktadır
Ayet-i celilede ''gündüze yakın saatler" anlamındaki "zülef" kelimesi,
"zülfe" nin çoğuludur Yukarıda belirtildiği üzere en az üç adedi ifade eder
demek oluyor ki, bu ayete göre gecenin gündüze yakın saatlerinde,
(akşam, yatsı ve sabah namazı olmak üzere) en az üç namaz var Ayrıca gündüzün
iki ucunda da iki vakit var Böylece bu ayet-i kerimeden de namazın beş vakit
olduğu anlaşılmaktadır
Bunlardan başka Nisa, 4/103; İsra, 17/78; Rum, 30/17-18; Nur, 24/36;
Kaf, 50/39-40; Dehr (İns8n) , 76/25-26 ayet-i kerimelerinde de beş vakit
namaza veya vakitlerine mücmel o1arak işaret eden ifadeler bulunmaktadır
Bu mücmel ifade ve işaretler, Rasulüllah aleyhissalatü vesselamın söz ve
uygulamaları ile açıklanmış, onun açıkladığı ve uyguladığı şekilde bütün
Müslümanlar tarafından ameli uygulama olarak günümüze kadar devam
ettirilmiştir Asr-ı Saadetten beri her asırda Müslümanlar beş vakit namaz
kılmış hiç kimse bunun aksini söylememiştir Bu itibarla "Kur'an' da beş vakit
namazın bulunmadığı iddiasının ilmi hiç bir değeri yoktur
Namazı Hergün 5 Vakit Kılmaktaki Hikmetler Nelerdir?
İnsan sabahleyin âdeta yeni bir hayat bulmuş, geçimini te`mîn edecek
faaliyetlere başlamak için gerekli vücud zindeliğine kavuşmuş haldedir Bu
canlılık ve zindeliği veren ve onu rızkını te`mîn çabalarında muvaffak edecek
olan ise, ancak Allah Teâlâ`dır Binaenaleyh, verdiği sıhhat nimetine şükür ve
dünyevî çabalarda yardımını celb için, insan sabah namazını kılmakla mükellef
tutulmuştur İnsan sabahtan akşama kadar Allah`ın verdiği hayat, sıhhat,
akıl nimetlerinden faydalanmaktadır Bu nimetler sayesinde dünyevî işlerinde
başarı ve muvaffakıyet sağlamaktadır İşte nâil olduğu bu muvaffakıyete
şükretmek ve bu faaliyetlerin ruhu gaflet ve kasâvet içinde bırakmasına mâni
olmak için de, öğle ve ikindi namazları farz kılınmıştır Akşamın yaklaşması ile
nihayet bulmaya yüz tutan bir günlük faaliyet ve çabanın, ruhanî bir ibadetle
sona erdirilmesi, o gün elde edilen kazanç ve kârlara bir şükran ifadesi
olacağından, akşam namazı farz kılınmıştır İnsan daha sonra uyku âlemine
girecektir Bir bakıma ölüm nümûnesi olan ve bir bakıma da huzur ve istirahat
devresi sayılan bu âleme varmadan önce o günkü hayata kudsî bir ibâdetle
son vermek, o âleme ilâhî bir zevk ve ruhanî bir intibahla intikal etmek,
Allah`ın af ve mağfiretine ilticada bulunmak, bir hüsn-i hâtime nişânesi
olacağından, bunun için de yatsı namazı kılınmaktadır Diğer tarafdan: Gerek
insanın ve gerek etrafındaki varlıkların hayatında doğma, büyüme, duraklama,
ihtiyarlama, sonra da ölüp gitme gibi 5 ayrı safha tecellî etmektedir İşte bu
safhalara mukabil olmak ve insanın maddî varlığı ile mânevî varlığı ve
çalışması arasında güzel bir muvazene kurabilmek için Hâlikımız günde 5 vakit
namazı bizlere emretmiştir Böyle mukaddes, maddî ve içine alan faydaları
muhtevî bir ibâdetle mükellef olduğumuzdan O`na ne kadar şükretsek azdır
Namazın 5 vakte tahsisindeki hikmetler, sadece bu söylediklerimizden ibaret
değildir Bediüzzaman Hazretlerinin şu izahları da konuya açıklık getirici
mahiyettedir: "Nasıl ki haftalık bir saatin sâniye ve dakika ve saat ve
günlerini sayan milleri, birbirine bakarlar, birbirinin misâlidirler ve birbirinin
hükmünü alırlar Öyle de; Cenâb-ı Hakk`ın bir saat-ı kübrâsı olan şu âlem-i
dünyanın sâniyesi hükmünde olan gece ve gündüz deverânı Ve dakikaları
sayan seneler Ve saatleri sayan tabakat-i ömr-i insan Ve günleri sayan
edvâr-ı ömr-i âlem, birbirine bakarlar, birbirinin misâlidirler Ve birbirinin
hükmündedirler Ve birbirini hatırlatırlar Meselâ: Fecir zamanı, tulûa kadar,
evvel-i bahar zamanına, hem insanın rahm-ı mâdere düştüğü âvânına, hem
Semâvat ve Arz`ın 6 gün hilkatinden birinci güne benzer ve hatırlatır Ve
onlardaki şuûnât-ı İlâhiyeyi ihtâr eder Zuhr (Öğle) zamanı ise, yaz
mevsiminin ortasına, hem gençlik kemâline hem ömr-i dünyadaki hilkat-i insan
devrine benzer ve işaret eder Ve onlardaki tecelliyat-ı rahmeti ve füyûzât-ı
nimeti hatırlatır Asr (İkindi) zamanı ise, güz mevsimine, hem ihtiyarlık
vaktine, hem Âhirzaman Peygamberinin (Aleyhissalâtü vesselâm) Asr-ı
saâdetine benzer Ve onlardaki şuûnat-ı İlâhiyeyi ve in`âmât-ı Rahmâniyeyi
ihtâr ederMağrib (Akşam) zamanı ise, güz mevsiminin âhirinde pek çok
mahlûkatın gurubunu, hem insanın vefatını, hem dünyanın kıyâmet
iptidasındaki harâbiyetini ihtâr ile tecelliyât-ı Celâliyeyi ifham ve beşeri gaflet
uykusundan uyandırır İkaz eder İşâ (Yatsı) vakti ise, âlem-i zulümât,
nehâr âleminin bütün âsarını siyah kefeni ile setretmesini, hem, kışın beyaz
kefeni ile ölmüş yerin yüzünü örtmesini, hem vefat etmiş insanın bakiye-i
âsârı dahi vefat edip nisyan perdesi altına girmesini, hem bu dâr-ı imtihan
olan dünyanın bütün bütün kapanmasını ihtar ile Kahhâr-ı Zülcelâlin celâlli
tasarrufatını ilân eder Gece vakti ise, hem kışı, hem kabri, hem Âlem-i
Berzah`ı ifhâm ile ruh-u beşer, Rahmet-i Rahmâna ne derece muhtaç
olduğunu insana hatırlatır Ve gecede teheccüd ise kabir gecesinde ve
Berzah karanlığında ne kadar lüzumlu bir ışık olduğunu bildirir İkaz eder Ve
bütün bu inkılâbat içinde Cenâb-ı Mün`ım-i Hakikî`nin nihayetsiz nimetlerini
ihtar ile ne derece hamd ve senâya müstehak olduğunu ilân eder İkinci
sabah ise, Sabah-ı Haşr`i ihtâr eder Evet, şu gecenin sabahı ve şu kışın
baharı, ne kadar mâkul ve lâzım ve kat`î ise, Haşrin sabahı da, Berzah`ın
baharı da, o kat`iyettedir Demek, bu beş vaktin herbiri bir mühim inkılâb
başında olduğu ve büyük inkılâbları ihtâr ettiği gibi; Kudret-i Samedaniyenin
tasarrufat-ı azîme-i yevmiyesinin işaretiyle, hem senevî hem asrî, hem dehrî
kudretin mu`cizâtını ve rahmetin hedâyâsını hatırlatır Demek, asıl vazife-i
fıtrat ve esas ubûdiyet ve kat`î borç olan farz namaz, şu vakitlerde lâyıktır
ve ensebdir (Bediüzzaman, Sözler`den)
5 Vakit Namaz Vardır
Sual:Kur'anda namaz vakitlerinin hangi ayetlerde olduğunu bildirir misiniz (üç vakit
mi, beş vakit mi) okumak istiyorum?
CEVAP:Her şey Kur'anda açıkça yazmaz Kur'an-ı kerim, Peygamber efendimize
inmiştir Muhatabı Odur Allahü tealanın resulü Odur Zaten buna inanmak imanın
şartlarındandır
Kur'an-ı kerimde her hüküm var ise de, bunları doğru olarak Resulullah efendimiz
açıklamıştır Resulullaha uymak farzdır Kur'an-ı kerimde buyuruluyor ki:
(Kur'an-ı kerimi insanlara açıklayasın diye sana indirdik) [Nahl 44]
(De ki, "Eğer Allahı seviyorsanız, bana tabi olun!") [A İmran 31]
(Ona tabi olun ki, doğru yolu bulasınız) [Araf 158]
(Resule itaat eden Allaha itaat etmiş olur) [Nisa 80]
Peygamber efendimizin yanlış bir şey söyliyeceğini düşünmek, Allahü teâlânın kelamını
inkar olur Çünkü Allahü teâlâ (Resulüme uyan kurtulur) buyururken, buna inanmamak
Allahı inkar etmek olur Bu husustaki ayet-i kerime meallerinden birkaçı şöyle:
(Allaha ve Onun ümmi nebi olan Resulüne iman edin, Ona tabi olun ki doğru yolu
bulasınız) [Araf 158]
(Kim, Allaha ve Resulüne itaat ederse, elbette en büyük kurtuluşla kurtulmuştur)
[Ahzab 71]
(Peygamber size neyi verdiyse alın, neyi yasak ettiyse ondan sakının!) [Haşr 7]
(Ey iman edenler, sizi hayat verecek şeylere [dinin emirlerine, Cennete, ebedi doğru
itikad ve amellere] davet edince, Allaha ve Resulüne icabet edin!) [Enfal 24 ]
(De ki "Eğer Allahı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin!") [Aİmran 31]
[Bu ayet-i kerime inince, münafıklar, şimdiki müsteşrikler gibi, "Muhammed kendine
tapılmasını istiyor" dediler Bunun üzerine aşağıdaki ayet-i kerime indi (Şifa-i şerif)]
(De ki, "Allaha ve Peygambere itaat edin! Eğer [Peygambere uymayıp] yüz
çevirirlerse, [kâfir olurlar] Elbette Allah kâfirleri sevmez) [Aİmran 32]
(Ey iman edenler, sizi hayat verecek şeylere [dinin emirlerine] davet edince, Allaha ve
Resulüne icabet edin!) [Enfal 24]
Peygamber efendimiz bize namazın beş vakit olduğunu bildirdi Yüzlerce hadisi şerif
var Bir şeyi Kur'anda aramak yanlış olur Anayasada bir kimseyi öldürmenin cezası
yazılı değildir bu kanunlarda yazılı olur Hadisi şerifler kanunlar gibidir Kur'anda
anlamadığımız veya bulamadığımız hükümleri hadisi şeriflere bakarız Orada da
bulamazsak icmaya bakarız bu alimlerin ortak hükmüdür Orda da bulamazsak kıyas-ı
fukahaya bakarız Bugün her Müslümanın bir hak mezhebe tabi olması gerekir
Mezhepler hükümleri açıkça bildirmiştir Başka yere bakmaya gerek kalmaz
Size namaz vakitleri ile ilgili ayetleri bildireyim Ama anlamanız zordur Öyle olmasa
namaz vakitleri üç derler mi hiç? Onlar peygamberimizin sözlerine inanmaz siz
inanırsınız Size hadisi şerif de yazayım Bu hususta bir okuyucuya verdiğim cevap
şöyle idi:
Sual: Kur’anda beş değil, üç vakit namaz olduğu söyleniyor Peygamberimiz beş vakit
namaz kılmadı mı?
CEVAP
Söylenene değil, dindeki delillere bakmak gerekir Beş vakit namazın farz olduğu
Kitap, Sünnet, İcma ve Kıyas-ı fukaha ile sabittir Kur’an-ı kerimde mealen
buyuruluyor ki: (Namaz, müminlere belli vakitlerde farz kılındı) [Nisâ 103] (Namaz,
belli vakitlerde farz kılındı) buyurulup, ayrıca, beş vaktin hepsi de diğer ayetlerde
bildirildiği hâlde, “Beş vakit namaz” ifadesinin geçmeyişi, kutuplarda ve buralara
yakın yerlerde, beş vaktin tamamının taayyün etmemesindendir (N İslâm) İsra
suresinin, (Güneşin kayması ânından, gecenin kararmasına kadar ve sabah vakti
namaz kıl) mealindeki 78 ayet-i kerimenin aslında geçen, (Dülûk-üş şems) öğle ve
ikindi, (Gasak-ıl leyl) akşam ve yatsı namazı, (Fecr) de sabah namazıdır (Beydâvî)
Kaf suresinin, (Güneşin doğuşundan ve batışından önce ve gece Rabbini tesbih et)
mealindeki 39 ve 40 ayet-i kerimesindeki, güneşin doğuşundan önceki sabah
namazı, güneşin batışından önceki öğle ve ikindi namazı, geceki de akşam ve yatsı
namazıdır (Beydâvî)
Beş vakti bildiren ayet
İbni Abbas hazretleri, (Kur’an-ı kerimde beş vakit namazı bildiren ayet hangisi) diye
suâl edildiğinde, şu mealdeki ayet-i kerimeyi okudu: (Akşama girerken, sabaha
ererken, gündüzün sonunda ve öğle vaktinde Allahı tenzih edin!) [Rum 17,18] Akşama
girerkenden maksat, akşam ve yatsı namazı, sabaha ererkendeki sabah namazı,
gündüzün sonundaki, ikindi namazı, öğledeki de, öğle namazıdır (Celâleyn) Nur
suresinin 58 ayet-i kerimesinde, (salât-ı fecr = sabah namazı) ve (salât-ı işâ = yatsı
namazı) ifadesi açıkça geçmektedir
Peygamber efendimiz, Bekara suresindeki, (Namazları ve vustâ namazını kılın)
mealindeki 238 ayet-i kerimeyi açıklarken, (Vustâ namazı ikindi namazıdır) buyurdu
(İ Ahmed) Bu ayet-i kerimede, (Namazları ve ikindi namazını kılın) buyuruluyor Arabî
gramere göre, namazlar [salevât] denince, ikiden fazla namaz anlaşılır Çünkü iki
namaz demek için, salevât [namazlar] değil, salâteyn [iki namaz] denilir İkindi
namazı vustâ [orta] namaz olduğuna göre, ikindi hariç, öteki namazların sayısı iki
olamaz, ikiden fazla olması gerekir Üç de olamaz Çünkü 4,6 gibi çift sayılı olmalı ki,
ikindi namazı tam ortada olabilsin Yani ortadaki namaz ikindi olduğuna göre, ondan
önce iki namaz, ondan sonra da iki namaz bulunduğu meydana çıkar Diğer ayetlerdeki
namaz vakitleri de dikkate alınınca, namaz vakitlerinin beş olduğunda hiç şüphe
kalmaz (H S Vesikaları)
Kur’an-ı kerimi Peygamber efendimiz açıklamıştır Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Büyük günah işlenmediği müddetçe, beş vakit namaz ile cuma namazı, öteki cumaya
kadar aralarda işlenen günahlara kefarettir) [Müslim] (5 vakit namaza devam edin!)
[Taberânî] (5 vakit namazla emrolundum) [Buhârî]
Sünnetten Delil
Peygamber efendimiz, (Beş vakit namazı kılan, Ramazan orucunu tutan, zekât veren
ve büyük günahlardan sakınan herkese, kıyamette, cennetin 8 kapısı açılır) buyurup,
Nisâ suresinin (Nehyolunduğunuz büyük günahlardan kaçarsanız, küçük kusurlarınızı
örter, sizi şerefli bir makama yükseltiriz) mealindeki 31 ayet-i kerimesini okudu
(Hâkim)
(Birinin evi önünde, bir nehir olsa, günde beş defa bu nehirde yıkansa, üzerinde kir
kalır mı) sorusuna, eshab-ı kiram, (Hayır ya Resulallah) dediler Onlara buyurdu ki:
(İşte beş vakit namazı kılanların da günahları böyle kalmaz) [Buhârî] Kur’an-ı
kerimden sonra en sahih kitap olan Buhârî ve Müslim’deki uzun bir hadis-i şerifin bir
bölümü şöyle: (Miraca çıktığım gece, elli vakit namaz farz kılındı Dönüşte Hz Musa’yı
gördüm Elli vakit namazın ümmetime zor geleceğini, namaz vakitlerinin azaltılması
için ricada bulunmamı söyledi Ben de arzettim Rabbim beş vakte indirdi) [Buhârî]
Kitap ve Sünnet’ten sonraki delil İcma’dır Peygamber efendimiz, eshab-ı kiram ve
onlardan sonra bugüne kadar gelen bütün âlimler, beş vakit namaz kılmış, bu hususta
kesin bir icma hasıl olmuştur İslâm âlimleri de, beş vakit namazın nasıl kılınacağını
kitaplara yazmışlar, böylece Kıyas-ı fukaha ile de namazın beş vakit olduğu sabit
olmuştur Bu dört delilden sonra, (Namaz, beş vakit değil) demek, (İslâmiyete
inanmıyorum) demenin başka şeklidir
alıntı
Kur'anda namaz kaç vakit geçmektedir
Cenab-ı Hak şöyle buyuruyor:
"Gündüzün iki ucunda ve gecenin bir kısmında namaz kıl Doğrusu
iyilikler kötülükleri giderir" (Hud suresi : 114)
Gündüzün iki ucu akşam ve sabah namazı, bir kısmında da yatsı namazı
vardır Üç vakit bu ayette
"Güneşin batıya yönelmesinden gece karanlığına kadar namazı kıl
Tanyeri ağarırken de sabah namazını kıl Zira bu namaz görülmeye
değerdir" (İsra Suresi :78)
Güneşin batıya yönelmesinden gece olana kadar kılınan namaz ikindi
namazıdır Sabah namazı tekrar edilmiştir
"Ey Muhammed! Onların dediklerine sabret Güneşin doğmasından önce
ve batmasından sonra Rabbini tesbih et (namaz kıl) geceleyin ve
gündüzün yanlarında da tesbih et (namaz kıl)" (Taha suresi : 130)
Güneşin doğmasından önce sabah namazı, batmasından önce ikindi
namazı, geceleyin yatsı namazı, gündüzün yanlarında akşam ve öğle
namazı kılınacak Bu ayetle beş vakit namaz sabah, öğle, ikindi, akşam
ve yatsı namazları sabit oluyor
Beş vakit namaz; sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazları Kur'an-ı
Kerim içinde değişik yerlere serpiştirilerek zikredilmektedir Bazan
ikisi, bazan üçü, bazan dördü değişik bir ifade üslupla
anlatılmaktadırlar Cenab-ı Peygamberimiz, Kur'an-ı Kerim'i hem sözü
ve hem de işi ile tefsir etme hakkına sahip olduğu için bu hak
kendisine Allah tarafından verilmiştir sözü ve işi namazın beş olduğunu
açıklamıştır
Kur'anda beş vakit namaz ve namazın beş vakitte kılınmasının hikmeti nedir?
Belirli şartları taşıyan Müslümanlara günde beş vakit namazın farziyeti Kitap, sünnet
ve icma ile sabittir Beş vakit namazın eda edileceği vakitlere ve ne şekilde eda
edileceğineKur'an-ı Kerim'in bir kısım ayetlerinde mücmel olarak işaret olunmuş,
bu işaretler Rasalül1ah (sa)'in kavli ve fiili sünnetiyle açıklık kazanmıştır
Bilindiği üzere Kur ' an-ı Kerim ' deki mücmel emir ve hükümleri açıklama yetkisi,
Onu insanlara tebliğle görevli olan Peygamber (sa) Efendimize aittir O namazı
bizzat kılarak ve Müslümanlara imam olup kıldırarak nasıl kılınacağını
öğrettiği gibi bunların vakitlerini de göstermiştir Gerek kılınış şekli,
gerek vakitleri ile ilgili bu uygulama ameli tevatür o1arak, günümüze
kadar devam etmiştir
Kur'an-ı Kerim' de beş vakit namaza mücmel olarak işaret eden ayetlerden
Taha Süresinin 130 uncu ayetinde:
"Güneşin doğmasından önce de, batmasın dan önce de Rabbını övgü ile tesbih et
Gecenin bazı saatlerinde ve gündüzün etrafında (iki ucunda) da tesbih et ki,
rızaya ulaşasın" buyurulmuş; güneşin doğmasından ve batmasından önce, gece
saatlerinde ve gündüzün iki ucunda olmak üzere beş ayrı vakitte Cenab-ı
hakk'ı tesbih yani namaz kılmak emredilmiştir
Bakara Süresinin 238 inci "namazlara ve ayrıca orta namaza devam edin"
mealindeki Ayet-i kerimede "namazlar" anlamındaki "salâvat" kelimesi çoğuldur
Arapça da çoğul üçten başlar "İki'' ye tesniye denir ve ''iki namaz'' sözü
"salateyn'' şeklinde söylenir Demek oluyor ki, ayetteki ''salavat'' sözünden
en az üç namaz anlaşılır Ayrıca bir de "orta namaz" var Çünkü matuf, matuf
aleyhten (üzerine atıf yapılandan) ayrıdır Bu sebeple "orta namaz", "namazlar''
ifadesine dahil olmadığı gibi, her iki yanında eşit sayı bulunmadığı için,
üç namazın arasında yer alacak bir namaza ''orta namaz'' denilmesi de mümkün
değildir O halde, ayetteki "salavat" kelimesi, en az dört namazı ifade eder
Orta namaz buna eklendiğinde beş vakit namaz ortaya çıkar Orta namazın ikindi
namazı olduğu bazı hadislerde açıklanmıştır
Hüd süresinin 114'üncü ayetinde ise, "Gündüzün iki ucunda ve gecenin (gündüze)
yakın saatlerinde namaz kıl" buyurulmaktadır
Ayet-i celilede ''gündüze yakın saatler" anlamındaki "zülef" kelimesi,
"zülfe" nin çoğuludur Yukarıda belirtildiği üzere en az üç adedi ifade eder
demek oluyor ki, bu ayete göre gecenin gündüze yakın saatlerinde,
(akşam, yatsı ve sabah namazı olmak üzere) en az üç namaz var Ayrıca gündüzün
iki ucunda da iki vakit var Böylece bu ayet-i kerimeden de namazın beş vakit
olduğu anlaşılmaktadır
Bunlardan başka Nisa, 4/103; İsra, 17/78; Rum, 30/17-18; Nur, 24/36;
Kaf, 50/39-40; Dehr (İns8n) , 76/25-26 ayet-i kerimelerinde de beş vakit
namaza veya vakitlerine mücmel o1arak işaret eden ifadeler bulunmaktadır
Bu mücmel ifade ve işaretler, Rasulüllah aleyhissalatü vesselamın söz ve
uygulamaları ile açıklanmış, onun açıkladığı ve uyguladığı şekilde bütün
Müslümanlar tarafından ameli uygulama olarak günümüze kadar devam
ettirilmiştir Asr-ı Saadetten beri her asırda Müslümanlar beş vakit namaz
kılmış hiç kimse bunun aksini söylememiştir Bu itibarla "Kur'an' da beş vakit
namazın bulunmadığı iddiasının ilmi hiç bir değeri yoktur
Namazı Hergün 5 Vakit Kılmaktaki Hikmetler Nelerdir?
İnsan sabahleyin âdeta yeni bir hayat bulmuş, geçimini te`mîn edecek
faaliyetlere başlamak için gerekli vücud zindeliğine kavuşmuş haldedir Bu
canlılık ve zindeliği veren ve onu rızkını te`mîn çabalarında muvaffak edecek
olan ise, ancak Allah Teâlâ`dır Binaenaleyh, verdiği sıhhat nimetine şükür ve
dünyevî çabalarda yardımını celb için, insan sabah namazını kılmakla mükellef
tutulmuştur İnsan sabahtan akşama kadar Allah`ın verdiği hayat, sıhhat,
akıl nimetlerinden faydalanmaktadır Bu nimetler sayesinde dünyevî işlerinde
başarı ve muvaffakıyet sağlamaktadır İşte nâil olduğu bu muvaffakıyete
şükretmek ve bu faaliyetlerin ruhu gaflet ve kasâvet içinde bırakmasına mâni
olmak için de, öğle ve ikindi namazları farz kılınmıştır Akşamın yaklaşması ile
nihayet bulmaya yüz tutan bir günlük faaliyet ve çabanın, ruhanî bir ibadetle
sona erdirilmesi, o gün elde edilen kazanç ve kârlara bir şükran ifadesi
olacağından, akşam namazı farz kılınmıştır İnsan daha sonra uyku âlemine
girecektir Bir bakıma ölüm nümûnesi olan ve bir bakıma da huzur ve istirahat
devresi sayılan bu âleme varmadan önce o günkü hayata kudsî bir ibâdetle
son vermek, o âleme ilâhî bir zevk ve ruhanî bir intibahla intikal etmek,
Allah`ın af ve mağfiretine ilticada bulunmak, bir hüsn-i hâtime nişânesi
olacağından, bunun için de yatsı namazı kılınmaktadır Diğer tarafdan: Gerek
insanın ve gerek etrafındaki varlıkların hayatında doğma, büyüme, duraklama,
ihtiyarlama, sonra da ölüp gitme gibi 5 ayrı safha tecellî etmektedir İşte bu
safhalara mukabil olmak ve insanın maddî varlığı ile mânevî varlığı ve
çalışması arasında güzel bir muvazene kurabilmek için Hâlikımız günde 5 vakit
namazı bizlere emretmiştir Böyle mukaddes, maddî ve içine alan faydaları
muhtevî bir ibâdetle mükellef olduğumuzdan O`na ne kadar şükretsek azdır
Namazın 5 vakte tahsisindeki hikmetler, sadece bu söylediklerimizden ibaret
değildir Bediüzzaman Hazretlerinin şu izahları da konuya açıklık getirici
mahiyettedir: "Nasıl ki haftalık bir saatin sâniye ve dakika ve saat ve
günlerini sayan milleri, birbirine bakarlar, birbirinin misâlidirler ve birbirinin
hükmünü alırlar Öyle de; Cenâb-ı Hakk`ın bir saat-ı kübrâsı olan şu âlem-i
dünyanın sâniyesi hükmünde olan gece ve gündüz deverânı Ve dakikaları
sayan seneler Ve saatleri sayan tabakat-i ömr-i insan Ve günleri sayan
edvâr-ı ömr-i âlem, birbirine bakarlar, birbirinin misâlidirler Ve birbirinin
hükmündedirler Ve birbirini hatırlatırlar Meselâ: Fecir zamanı, tulûa kadar,
evvel-i bahar zamanına, hem insanın rahm-ı mâdere düştüğü âvânına, hem
Semâvat ve Arz`ın 6 gün hilkatinden birinci güne benzer ve hatırlatır Ve
onlardaki şuûnât-ı İlâhiyeyi ihtâr eder Zuhr (Öğle) zamanı ise, yaz
mevsiminin ortasına, hem gençlik kemâline hem ömr-i dünyadaki hilkat-i insan
devrine benzer ve işaret eder Ve onlardaki tecelliyat-ı rahmeti ve füyûzât-ı
nimeti hatırlatır Asr (İkindi) zamanı ise, güz mevsimine, hem ihtiyarlık
vaktine, hem Âhirzaman Peygamberinin (Aleyhissalâtü vesselâm) Asr-ı
saâdetine benzer Ve onlardaki şuûnat-ı İlâhiyeyi ve in`âmât-ı Rahmâniyeyi
ihtâr ederMağrib (Akşam) zamanı ise, güz mevsiminin âhirinde pek çok
mahlûkatın gurubunu, hem insanın vefatını, hem dünyanın kıyâmet
iptidasındaki harâbiyetini ihtâr ile tecelliyât-ı Celâliyeyi ifham ve beşeri gaflet
uykusundan uyandırır İkaz eder İşâ (Yatsı) vakti ise, âlem-i zulümât,
nehâr âleminin bütün âsarını siyah kefeni ile setretmesini, hem, kışın beyaz
kefeni ile ölmüş yerin yüzünü örtmesini, hem vefat etmiş insanın bakiye-i
âsârı dahi vefat edip nisyan perdesi altına girmesini, hem bu dâr-ı imtihan
olan dünyanın bütün bütün kapanmasını ihtar ile Kahhâr-ı Zülcelâlin celâlli
tasarrufatını ilân eder Gece vakti ise, hem kışı, hem kabri, hem Âlem-i
Berzah`ı ifhâm ile ruh-u beşer, Rahmet-i Rahmâna ne derece muhtaç
olduğunu insana hatırlatır Ve gecede teheccüd ise kabir gecesinde ve
Berzah karanlığında ne kadar lüzumlu bir ışık olduğunu bildirir İkaz eder Ve
bütün bu inkılâbat içinde Cenâb-ı Mün`ım-i Hakikî`nin nihayetsiz nimetlerini
ihtar ile ne derece hamd ve senâya müstehak olduğunu ilân eder İkinci
sabah ise, Sabah-ı Haşr`i ihtâr eder Evet, şu gecenin sabahı ve şu kışın
baharı, ne kadar mâkul ve lâzım ve kat`î ise, Haşrin sabahı da, Berzah`ın
baharı da, o kat`iyettedir Demek, bu beş vaktin herbiri bir mühim inkılâb
başında olduğu ve büyük inkılâbları ihtâr ettiği gibi; Kudret-i Samedaniyenin
tasarrufat-ı azîme-i yevmiyesinin işaretiyle, hem senevî hem asrî, hem dehrî
kudretin mu`cizâtını ve rahmetin hedâyâsını hatırlatır Demek, asıl vazife-i
fıtrat ve esas ubûdiyet ve kat`î borç olan farz namaz, şu vakitlerde lâyıktır
ve ensebdir (Bediüzzaman, Sözler`den)
5 Vakit Namaz Vardır
Sual:Kur'anda namaz vakitlerinin hangi ayetlerde olduğunu bildirir misiniz (üç vakit
mi, beş vakit mi) okumak istiyorum?
CEVAP:Her şey Kur'anda açıkça yazmaz Kur'an-ı kerim, Peygamber efendimize
inmiştir Muhatabı Odur Allahü tealanın resulü Odur Zaten buna inanmak imanın
şartlarındandır
Kur'an-ı kerimde her hüküm var ise de, bunları doğru olarak Resulullah efendimiz
açıklamıştır Resulullaha uymak farzdır Kur'an-ı kerimde buyuruluyor ki:
(Kur'an-ı kerimi insanlara açıklayasın diye sana indirdik) [Nahl 44]
(De ki, "Eğer Allahı seviyorsanız, bana tabi olun!") [A İmran 31]
(Ona tabi olun ki, doğru yolu bulasınız) [Araf 158]
(Resule itaat eden Allaha itaat etmiş olur) [Nisa 80]
Peygamber efendimizin yanlış bir şey söyliyeceğini düşünmek, Allahü teâlânın kelamını
inkar olur Çünkü Allahü teâlâ (Resulüme uyan kurtulur) buyururken, buna inanmamak
Allahı inkar etmek olur Bu husustaki ayet-i kerime meallerinden birkaçı şöyle:
(Allaha ve Onun ümmi nebi olan Resulüne iman edin, Ona tabi olun ki doğru yolu
bulasınız) [Araf 158]
(Kim, Allaha ve Resulüne itaat ederse, elbette en büyük kurtuluşla kurtulmuştur)
[Ahzab 71]
(Peygamber size neyi verdiyse alın, neyi yasak ettiyse ondan sakının!) [Haşr 7]
(Ey iman edenler, sizi hayat verecek şeylere [dinin emirlerine, Cennete, ebedi doğru
itikad ve amellere] davet edince, Allaha ve Resulüne icabet edin!) [Enfal 24 ]
(De ki "Eğer Allahı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin!") [Aİmran 31]
[Bu ayet-i kerime inince, münafıklar, şimdiki müsteşrikler gibi, "Muhammed kendine
tapılmasını istiyor" dediler Bunun üzerine aşağıdaki ayet-i kerime indi (Şifa-i şerif)]
(De ki, "Allaha ve Peygambere itaat edin! Eğer [Peygambere uymayıp] yüz
çevirirlerse, [kâfir olurlar] Elbette Allah kâfirleri sevmez) [Aİmran 32]
(Ey iman edenler, sizi hayat verecek şeylere [dinin emirlerine] davet edince, Allaha ve
Resulüne icabet edin!) [Enfal 24]
Peygamber efendimiz bize namazın beş vakit olduğunu bildirdi Yüzlerce hadisi şerif
var Bir şeyi Kur'anda aramak yanlış olur Anayasada bir kimseyi öldürmenin cezası
yazılı değildir bu kanunlarda yazılı olur Hadisi şerifler kanunlar gibidir Kur'anda
anlamadığımız veya bulamadığımız hükümleri hadisi şeriflere bakarız Orada da
bulamazsak icmaya bakarız bu alimlerin ortak hükmüdür Orda da bulamazsak kıyas-ı
fukahaya bakarız Bugün her Müslümanın bir hak mezhebe tabi olması gerekir
Mezhepler hükümleri açıkça bildirmiştir Başka yere bakmaya gerek kalmaz
Size namaz vakitleri ile ilgili ayetleri bildireyim Ama anlamanız zordur Öyle olmasa
namaz vakitleri üç derler mi hiç? Onlar peygamberimizin sözlerine inanmaz siz
inanırsınız Size hadisi şerif de yazayım Bu hususta bir okuyucuya verdiğim cevap
şöyle idi:
Sual: Kur’anda beş değil, üç vakit namaz olduğu söyleniyor Peygamberimiz beş vakit
namaz kılmadı mı?
CEVAP
Söylenene değil, dindeki delillere bakmak gerekir Beş vakit namazın farz olduğu
Kitap, Sünnet, İcma ve Kıyas-ı fukaha ile sabittir Kur’an-ı kerimde mealen
buyuruluyor ki: (Namaz, müminlere belli vakitlerde farz kılındı) [Nisâ 103] (Namaz,
belli vakitlerde farz kılındı) buyurulup, ayrıca, beş vaktin hepsi de diğer ayetlerde
bildirildiği hâlde, “Beş vakit namaz” ifadesinin geçmeyişi, kutuplarda ve buralara
yakın yerlerde, beş vaktin tamamının taayyün etmemesindendir (N İslâm) İsra
suresinin, (Güneşin kayması ânından, gecenin kararmasına kadar ve sabah vakti
namaz kıl) mealindeki 78 ayet-i kerimenin aslında geçen, (Dülûk-üş şems) öğle ve
ikindi, (Gasak-ıl leyl) akşam ve yatsı namazı, (Fecr) de sabah namazıdır (Beydâvî)
Kaf suresinin, (Güneşin doğuşundan ve batışından önce ve gece Rabbini tesbih et)
mealindeki 39 ve 40 ayet-i kerimesindeki, güneşin doğuşundan önceki sabah
namazı, güneşin batışından önceki öğle ve ikindi namazı, geceki de akşam ve yatsı
namazıdır (Beydâvî)
Beş vakti bildiren ayet
İbni Abbas hazretleri, (Kur’an-ı kerimde beş vakit namazı bildiren ayet hangisi) diye
suâl edildiğinde, şu mealdeki ayet-i kerimeyi okudu: (Akşama girerken, sabaha
ererken, gündüzün sonunda ve öğle vaktinde Allahı tenzih edin!) [Rum 17,18] Akşama
girerkenden maksat, akşam ve yatsı namazı, sabaha ererkendeki sabah namazı,
gündüzün sonundaki, ikindi namazı, öğledeki de, öğle namazıdır (Celâleyn) Nur
suresinin 58 ayet-i kerimesinde, (salât-ı fecr = sabah namazı) ve (salât-ı işâ = yatsı
namazı) ifadesi açıkça geçmektedir
Peygamber efendimiz, Bekara suresindeki, (Namazları ve vustâ namazını kılın)
mealindeki 238 ayet-i kerimeyi açıklarken, (Vustâ namazı ikindi namazıdır) buyurdu
(İ Ahmed) Bu ayet-i kerimede, (Namazları ve ikindi namazını kılın) buyuruluyor Arabî
gramere göre, namazlar [salevât] denince, ikiden fazla namaz anlaşılır Çünkü iki
namaz demek için, salevât [namazlar] değil, salâteyn [iki namaz] denilir İkindi
namazı vustâ [orta] namaz olduğuna göre, ikindi hariç, öteki namazların sayısı iki
olamaz, ikiden fazla olması gerekir Üç de olamaz Çünkü 4,6 gibi çift sayılı olmalı ki,
ikindi namazı tam ortada olabilsin Yani ortadaki namaz ikindi olduğuna göre, ondan
önce iki namaz, ondan sonra da iki namaz bulunduğu meydana çıkar Diğer ayetlerdeki
namaz vakitleri de dikkate alınınca, namaz vakitlerinin beş olduğunda hiç şüphe
kalmaz (H S Vesikaları)
Kur’an-ı kerimi Peygamber efendimiz açıklamıştır Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Büyük günah işlenmediği müddetçe, beş vakit namaz ile cuma namazı, öteki cumaya
kadar aralarda işlenen günahlara kefarettir) [Müslim] (5 vakit namaza devam edin!)
[Taberânî] (5 vakit namazla emrolundum) [Buhârî]
Sünnetten Delil
Peygamber efendimiz, (Beş vakit namazı kılan, Ramazan orucunu tutan, zekât veren
ve büyük günahlardan sakınan herkese, kıyamette, cennetin 8 kapısı açılır) buyurup,
Nisâ suresinin (Nehyolunduğunuz büyük günahlardan kaçarsanız, küçük kusurlarınızı
örter, sizi şerefli bir makama yükseltiriz) mealindeki 31 ayet-i kerimesini okudu
(Hâkim)
(Birinin evi önünde, bir nehir olsa, günde beş defa bu nehirde yıkansa, üzerinde kir
kalır mı) sorusuna, eshab-ı kiram, (Hayır ya Resulallah) dediler Onlara buyurdu ki:
(İşte beş vakit namazı kılanların da günahları böyle kalmaz) [Buhârî] Kur’an-ı
kerimden sonra en sahih kitap olan Buhârî ve Müslim’deki uzun bir hadis-i şerifin bir
bölümü şöyle: (Miraca çıktığım gece, elli vakit namaz farz kılındı Dönüşte Hz Musa’yı
gördüm Elli vakit namazın ümmetime zor geleceğini, namaz vakitlerinin azaltılması
için ricada bulunmamı söyledi Ben de arzettim Rabbim beş vakte indirdi) [Buhârî]
Kitap ve Sünnet’ten sonraki delil İcma’dır Peygamber efendimiz, eshab-ı kiram ve
onlardan sonra bugüne kadar gelen bütün âlimler, beş vakit namaz kılmış, bu hususta
kesin bir icma hasıl olmuştur İslâm âlimleri de, beş vakit namazın nasıl kılınacağını
kitaplara yazmışlar, böylece Kıyas-ı fukaha ile de namazın beş vakit olduğu sabit
olmuştur Bu dört delilden sonra, (Namaz, beş vakit değil) demek, (İslâmiyete
inanmıyorum) demenin başka şeklidir
alıntı