Gripin
VIP Üye
D - Türk Atasözleri
D - Türk Atasözleri
Türk Atasözleri - D
# Dadandırma kara gelin, dadanırsa yine gelir.
# Damdaki iti avluya sıçırtma.
# Damdan düşen, damdan düşenin halini bilir.
# Damlaya damlaya göl olur.
# Danışan dağı aşmış, danışmayanyolu şaşmış.
# Danışan dağı aşmış,danışmayan yolu şaşmış.
# Darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz.
# Darı unundan baklava,incir ağacından oklava olmaz.
# Davacın kadı olursa yardımcın Allah olsun.
# Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
# Davul dengi dengine diye çalar.
# Davulu biz çaldık, parsayı başkası topladı.
# Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
# Dayak cennetten çıkmıştır.
# Dayanık öküze ***! neymiş?.
# Dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşer.
# Dağ adamı, hasta eder sağ adamı.
# Dağ başına harman yapma, savurursun yel için, sel önüne değirmen yapma, öğütürsün.
# Dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir.
# Dağ başından duman eksik olmaz.
# Dağ dağ üstünde olur,ev ev üstünde olmaz.
# Dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz.
# Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
# Dağ yürümezse abdal yürür.
# Dağda gez; belde gez insafı elden bırakma.
# Dağdaki kekliğin bini bir paraya.
# Dağları ıssız sanma, körleri gözsüz sanma.
# Dede koruk yer, torununun dişi kamaşır.
# Dediğim dedik, çaldığım düdük.
# Deh! denmiş dünyayı, Çüş! diye sen mi durduracaksın?.
# Deli arlanmaz soyu arlanır.
# Deli deli akanı, bura bura tıkarlar.
# Deli deliden hoşlanır, imam ölüden.
# Deli deliyi görünce değneğini saklar.
# Deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun.
# Deli ile çıkma yola, başına getirir bela.
# Deli kız düğün etmiş, kendi baş sedire geçmiş.
# Deliden al uslu haberi.
# Delik büyük, yama küçük.
# Delikli boncuk yerde kalmaz.
# Delikli taş yerde kalmaz.
# Delilsiz cennete bile girilmez.
# Deliye bal tattırmışlar, çarşıda katran bırakmamış.
# Deliye geçit yoklatırlar.
# Deliye her gün bayram.
# Deliye taş atma, başını yarar.
# Demir nemden, insan gamdan çürür.
# Demir tavında, dilber çağında.
# Demir tavında,dilber çağında.
# Demir tavında dövülür.
# Demir ıslanmaz, deli uslanmaz.
# Demircinin canı demirden berk gerek.
# Dene altını mihenk taşında, dene insanı bir başında.
# Denenmişi denemek ahmaklıktır.
# Deniz bal olmuş, fukara kaşık bulamamış.
# Deniz dalgasız olmaz, gönül sevdasız olmaz.
# Deniz dalgasız olmaz, kapı halkasız.
# Deniz kenarında dalga eksik olmaz.
# Denizdeki balığın pazarlığı olmaz.
# Denize düşen yılana sarılır.
# Densiz deve kuyruğu, deh! demeden sallanır.
# Derdin yoksa söylen, borcun yoksa evlen.
# Derdini söylemeyen derman bulamaz.
# Derede tarla sel için, tepede harman yel için.
# Dereyi, tepeyi sel bilir; iyiyi kötüyü el bilir.
# Derin su yavaş akar.
# Dert, çekene göredir.
# Dert Deli Ahmet’in başında.
# Dert ağlatır, aşk söyletir.
# Dert bir olaydı ağlamak kolaydı.
# Dert gezmiş, derman beraber gezmiş.
# Dert gider amma yeri boş kalmaz.
# Dertsiz baş, bostan korkuluğunda.
# Dertsiz baş, mezara taş.
# Dertsiz baş olmaz.
# Dertsiz baş terkide gerek.
# Dertsiz bir kabak varmış, onun da başını kesip içini oymuşlar.
# Derviş tekkede, hacı Mekke’de bulunur.
# Dervişin fikri ne ise zikri de odur.
# Dervişlik olaydı taç ile hırka, ben de alırdım otuza kırka.
# Destursuz bağa gireni sopa ile kovarlar.
# Destursuz bağa girilmez.
# Deve Kabe’ye gitmekle hacı olmaz.
# Deve bir akçeye , deve bin akçeye.
# Deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
# Deve büyüktür amma beşini bir eşek yeder.
# Deve deve yerine çöker.
# Deve yerine deve çöker.
# Deveci ile görüşen kapısını yüksek açmalı.
# Deveci ile konuşan kapısını büyük açar.
# Deveden büyük fil var.
# Deveye bindikten sonra çalı ardına gizlenilmez.
# Deveye boynun eğri, demişler; nerem doğru ki, demiş.
# Deveye burç gerek olursa boynunu uzatır.
# Deveye inişi mi seversin, yokuşu mu? demişler; düz yere mi girdi?.
# Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.
# Deveyi yük değil zelber yıkar.
# Devlet adama ayağıyla gelmez.
# Devlet oğul, mal tahıl, mülk değirmen.
# Devletin malı deniz, yemeyen domuz.
# Devletli gözü perdeli olur.
# Devletli ile deli bildiğini işler.
# Devletli yanını kaşısa yoksul para verecek sanır.
# Devletlinin karnı gen gerek.
# Devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç.
# Değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan.
# Değirmende doğan sıçan gök gürültüsünden korkmaz.
# Değirmende doğmuş sıçan gök gürlemesinden korkmaz.
# Değirmenden gelenden poğaça umarlar.
# Değirmene gelen nöbet bekler.
# Değirmi yurt tutmaya değirmi ¤¤¤ ister.
# Değme bana, değmeyim sana.
# Değme sarhoşa, yıkılana kadar gitsin.
# Dibi görünmeyen sudan geçme.
# Diken battığı yerden çıkar.
# Dikensiz gül olmaz.
# Dil ebsembaş esen.
# Dil yüreğin kepçesidir.
# Dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur.
# Dile gelen ele gelir.
# Dilenci bir olsa şekerle beslenir.
# Dilenci dilenciyi istemez; ev sahibi ikisini de.
# Dilenci küsmüş, kısmetini kesmiş.
# Dilencinin torbası dolmaz.
# Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister; ya bayramda.
# Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda.
# Dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemiş.
# Dilim, giydirir bana kilim (Sabiha Açar’dan (1926’lı) naklen 1956 doğumlu Urfa-Birecik’li Dr. Sadeddin Açar’dan naklen Said Dağdaş, 14.11.2007)!
# Dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim.
# Dilin cirmri küçük, cürmü büyük.
# Dilin durdu başın esen, dilin durmaz başın kesen (Fatmana Dağdaş’dan naklen Said Dağdaş, 1981):“Bana benden olur her ne olursa, başım rahat eder dilim durursa!„ atasözü ile de aynı anlama gelmektedir.
# Dilin kemiği yok.
# Dilsizin dilinden anası anlar.
# Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak.
# Dinsizin hakkından imansız gelir.
# Dirlik nerde, devlet orda.
# Dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez.
# Dokuz keçe, su geçe; bir deri, soğuk geri.
# Doluya koydum almadı, boşa koydum dolmadı.
# Domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmaz.
# Domuzdan tokludoğmaz.
# Domuzun kuyruğunu kes yine domuz.
# Donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer.
# Dost acı söyler.
# Dost ağlatır, düşman güldürür.
# Dost başa, düşman ayağa bakar.
# Dost başa bakar, düşman ayağa.
# Dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur.
# Dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
# Dost dostun eğerlenmiş atıdır.
# Dost evinde başını bağla, düşman evinde tırnağını kes.
# Dost ile ye, iç, alışveriş etme.
# Dost için ölmeli, düşman için dirilmeli.
# Dost kara günde belli olur.
# Dostlar alışverişte görsün.
# Dostluk başka, alışveriş başka.
# Dostluk kantarla, hesap miskalle.
# Dostun alttğı taş baş yarmaz.
# Dostun attığı taş baş yarmaz.
# Dostun ndu cehennem odundan beterdir.
# Dostunu överken yerecek yer bırak.
# Doğan anası olma, doğuran anası ol.
# Doğmadık çocuğa don biçilmez.
# Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek.
# Doğru söz acıdır.
# Doğru söz katarından belli olur.
# Doğru söz yemin istemez.
# Doğruluk dost kapısı.
# Doğruluk minarede kalmış.
# Doğrunun yardımcısı Allah’tır.
# Doğuran avrat Azrail’i yenmiş.
# Dumansız baca olmaz, kahırsız koca olmaz.
# Dut kurusu ile yar sevilmez.
# Dut yaprağı açtı, soyun; döktü giyin.
# Duvarın beri yüzü beri, öte yüzü öte.
# Duvarın kulağı var, gözünü de unutma.
# Döner taşım yok öter kuşum yok.
# Dört atanın dördü de hak.
# Dün öleni dün gömerler.
# Dünya Süleyman’a bile kalmamış.
# Dünya bir, işin bin.
# Dünya bir gemi, akıl yelkeni, fikir dümeni, kolla kendini, göreyim seni.
# Dünya bir yağlı kuyruktur; yiyebilene aşk olsun.
# Dünya bol olmuş neye yarar, pabuç dar olduktan sonra.
# Dünya dört kulplu bir kazan, bir kulpundan tut da kazan.
# Dünya gençten gence, dinçten dince.
# Dünya iki kapılı handır.
# Dünya malı dünyada kalır.
# Dünya tükenir, yalan tükenmez.
# Dünya ölümlü, gün akşamlı.
# Dünyada tasasız baş bostan korkuluğunda bulunur.
# Dünyanın iki başı bir gelmez.
# Dünyanın ucu uzun.
# Dünyayı sel bassa ördeğe vız gelir.
# Dünyayı umutla yemişler.
# Düt demeye dudak gerek.
# Düt demeye dudak ister.
# Düzlükte kurt ulusa, evde itin bağrı sızlar.
# Düğün aşıyla dost ağırlanmaz.
# Düğün değil bayram değil eniştem beni niye öptü.
# Düğün el ile, harman yel ile.
# Düğün olur iki kişiye, kaygısı düşer deli komşuya.
# Düğünde Fatmacığı kim bilir?.
# Düğünü okuyucu boklar.
# Düş uykudan sonra olur.
# Düşenin dostu olmaz.
# Düşman, düşmanın halinden bilmez.
# Düşman düşmana gazel okumaz.
# Düşmana ***** gerek, ya düşmandan ırak gerek.
# Düşmanın karınca ise de hor bakma.
# Düşmez kalkmaz bir Allah.
# Düştünse toprağa sarıl.
# Düşüne düşüne görmeli işi, sonra pişman olmamalı kişi.
# Dağ adamı, hasta eder sağ adamı! (F. Dağdaş, Leyla Baz):
# Dağ başından duman eksik olmaz.
# Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
# Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur.
# Dağ dumansız insan hatasız olmaz.
# Dağa çıkan keçinin dağa çıkan oğlağı olur. “Anaları ne ki, danaları ne olsun.” deyiminin anl..... yakın anlamda düşünülebilir. Komşu ilçe Gölhisar ve civarında “Çama çıkan kişinin,çama çıkan oğlağı olur.” şeklinde kullanılmaktadır.
# Dam alçak, sopa kalkmaz! (Sebati Şener (Emekli öğretmen), Antalya-Akseki’nin Kuyucak kasabasından, 10.08.2004): Bu atasözü; iktidarların icraatlarında her istediğini, gönlünden geçeni rahatlıkla yapamadığını, farklı kesimlerden gelebilecek tepkileri zaman içinde eritmeyi, adım adım yol almayı tercih ettiklerini anlatmak için kullanıldı.
# Dam tıpırtısı, karı bıtırtısı, var ömrümü yok etti!
# Dama dama göl olur, dada dada heç olur (Selahaddin Kusekenani, Şarki Azerbaycan-İRAN, 6.6. 1999):“Damlaya damlaya göl olur, azar azar kullanmakla biter” anlamında.
# Damlaya damlaya göl olur.
# Danışan dağ aşmış, danışmayan yolu şaşmış.
# Darağacı kurulduktan sonra, cellâtın Bağdat’tan gelir. Foyan ortaya çıktıktan, iş işten geçtikten sonra beklenen çabuk gelir. Kaçış olmaz anlamında…
# Darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz.
# Darlıkta dirlik olmaz.
# Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
# Davul dengi dengine çalar.
# Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
# Dayak bile nasiple yenir(Yüksel Erdoğan, 1967’li, 9.10.2003, Beyşehir-Gölyaka, Or. Müh.)!
# Dede koruk yer, torunun dişi kamaşır.
# Deden yok, dede paran yok (sorumluluğun yok, rahatsın) kaynak
# Dediğim dedik, çaldığım düdük.
# Deli kız, akıllı gelin olur (18.5.2007, 1981’li Birdal Yaman’dan naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)! Kız gelin olunca gerçek sorumluluk sahibi olur anlamında…
# Deli deliyi gördüğünde, değneğini saklarmış.
# Deli kız, akıllı gelin olur (18.5.2007, 1981’li Birdal Yaman’dan naklen 1979’lu, Bartın-Ulus’lu Celil Yaman’dan naklen Said Dağdaş)!: Kız gelin olunca gerçek sorumluluk sahibi olur anlamında…
# Deliye yel veriyor, eline bel veriyor kaynak
# Değirmende doğmuş sıçan gök gürlemesinden korkmaz.
# Dem de çift, gam da çift gelir (Dodurgalı Ayşe Mak, 20.8.2003): Üst üste gelen iki musibeti açıklamak için kullanılan bir atasözü.
# Deme dostuna, der dostuna. Bir gün olur tuz basarlar postuna.
# Demir nemden insan gamdan çürür.
# Demir tavında dövülür.
# Demir tavında, dilber çağında.
# Deniz sevilir de, densiz sevilmez.
# Deniz yoğurt olmuş da yemeye kaşık bulunmamış.
# Denize düşen yağmurdan korkmazmış.
# Denize düşen yılana sarılır.
# Derdini söylemeyen derman bulamaz (Fatmana Dağdaş):
# Dere her zaman kütük getirmez (M. Baz, 1929 doğumlu, 22.08.02)! Her zaman ticarette kazanç olmayabilir, bu nedenle ileriye dönük tedbir almak gereklidir anlamında.
# Dere her zaman kütük getirmez(1929 doğumlu M. Baz’dan naklen Said Dağdaş,22.08.02, Denizli-Dodurgalar)”!: “Araz (Aras nehri) her zaman kütük getirmez!” Azerbaycan Türkçesindeki atasözü ile aynı anlamda… Her zaman ticarette kazanç olmayabilir, bu nedenle ileriye dönük tedbir almak gereklidir anlamında.
# Dereyi görmeden paçayı sıvama.
# Dert gezer, derman da gezer (Fatmana Dağdaş’dan naklen Said Dağdaş):
# Dert saklayanda kalır.
# Dertsiz baş yok, yarasız çam yok (Fatmana Dağdaş): Herkesin bir sorunu, derdi var.
# Dervişin fikri ne ise zikri de odur.
# Devden büyük dert var.
# Deve, devenin ötüşünden bilir (M. Baz’dan naklen Said Dağdaş, Dodurgalı, 26.07.2003):
# Deveye boynun eğri, demişler; nerem doğru ki, demiş.
# Deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
# Deve, devenin ötüşünden bilir (M. Baz, Dodurgalı, 26.07.2003):
# Deveyi yardan atlatan, bir tutam ottur.
# Deveye kalkta oyna demişler bir damla bir çardak yıkmış.
# Dibi görünmeyen sudan geçme.
# Dibin ahlat, doruğunu kim aşıladı (Remzi Doğan)? “Soyuna dön!” anlamında (Remzi Doğan, Kalecik-Çaykaya köyü, Orman Müh., 27.02.2006).
# Dikensiz gül olmaz.
# Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda.
# Dilin durdu başın esen, dilin durmaz başın kesen (Fatmana Dağdaş): “Bana benden olur her ne olursa, başım rahat eder dilim durursa!„ atasözü ile de aynı anlama gelmektedir.
# Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak.
# Dinsizin hakkından imansız gelir.
# Dinsizin ipi ile Kuyuya inilmez.
# Dişi kuş yapar yuvayı, içini dışını sıvayı sıvayı.
# Doğru söyleyeni Dokuz köyde kovarlar.
# Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek.
# Domuzdan post gâvurdan dost olmaz.
# Dost acı söyler.
# Dost ayağa, düşman başa bakar (Fatmana Dağdaş): Bu atasözü başka yörelerde “Dost başa, düşman ayağa bakar!” şeklinde kullanılıyor.
# Dost başa düşman ayağa bakar.
# Dost kara günde belli olur.
# Dost kazan dost! Düşman anandan da doğar.
# Dost olmayınca düşman bilinmez (F. Dağdaş, Aralık 1980)!
# Dost yüzünden, düşman gözünden belli olur.
# Dostum beni ansında (getirdiği hediye) bi’ çürük fındık olsun kaynak
# Dostlar alışverişte görsün.
# Döner taşım yok öter kuşum yok.
# Dövüşerek pazarlık et, güle güle ayrıl.
# Dut kurusuyla yar sevilmez.
# Dünya duaylan (dua ile), elek sıvaylan (sıva ile) (Fatmana Dağdaş): Dua etmenin önemli olduğu, eleği korumanın onun bakımıyla olduğu misal getirilerek anlatılmaktadır.
# Dünya malı dünyada kalır.
# Dünya Sultan Süleyman’a bile kalmamış.
# Dürüst yolda yürüyemezken, döşemeye at koşturmaya gidersin (F. Dağdaş, Eylül 1983)!
# Düşenin dostu olmaz.
# Düşman ayağa dost basa bakar.
# Düşmanı karıncaysa, sen fil olur.
# Düşmanım yok deme! Anan doğuruverir (F. Dağdaş, Aralık 1980)!
# Düşmanın karıncaysa da kork.
# Düt demeye dudak gerek.
# Düzlükte kurt ulusa, evde itin bağrı sızlar.
Türk Atasözleri - D
# Dadandırma kara gelin, dadanırsa yine gelir.
# Damdaki iti avluya sıçırtma.
# Damdan düşen, damdan düşenin halini bilir.
# Damlaya damlaya göl olur.
# Danışan dağı aşmış, danışmayanyolu şaşmış.
# Danışan dağı aşmış,danışmayan yolu şaşmış.
# Darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz.
# Darı unundan baklava,incir ağacından oklava olmaz.
# Davacın kadı olursa yardımcın Allah olsun.
# Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
# Davul dengi dengine diye çalar.
# Davulu biz çaldık, parsayı başkası topladı.
# Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
# Dayak cennetten çıkmıştır.
# Dayanık öküze ***! neymiş?.
# Dazlayan daza düşer, kel başlı kıza düşer.
# Dağ adamı, hasta eder sağ adamı.
# Dağ başına harman yapma, savurursun yel için, sel önüne değirmen yapma, öğütürsün.
# Dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir.
# Dağ başından duman eksik olmaz.
# Dağ dağ üstünde olur,ev ev üstünde olmaz.
# Dağ dağ üstüne olur, ev ev üstüne olmaz.
# Dağ dağa kavuşmaz, insan insana kavuşur.
# Dağ yürümezse abdal yürür.
# Dağda gez; belde gez insafı elden bırakma.
# Dağdaki kekliğin bini bir paraya.
# Dağları ıssız sanma, körleri gözsüz sanma.
# Dede koruk yer, torununun dişi kamaşır.
# Dediğim dedik, çaldığım düdük.
# Deh! denmiş dünyayı, Çüş! diye sen mi durduracaksın?.
# Deli arlanmaz soyu arlanır.
# Deli deli akanı, bura bura tıkarlar.
# Deli deliden hoşlanır, imam ölüden.
# Deli deliyi görünce değneğini saklar.
# Deli dostun olacağına akıllı düşmanın olsun.
# Deli ile çıkma yola, başına getirir bela.
# Deli kız düğün etmiş, kendi baş sedire geçmiş.
# Deliden al uslu haberi.
# Delik büyük, yama küçük.
# Delikli boncuk yerde kalmaz.
# Delikli taş yerde kalmaz.
# Delilsiz cennete bile girilmez.
# Deliye bal tattırmışlar, çarşıda katran bırakmamış.
# Deliye geçit yoklatırlar.
# Deliye her gün bayram.
# Deliye taş atma, başını yarar.
# Demir nemden, insan gamdan çürür.
# Demir tavında, dilber çağında.
# Demir tavında,dilber çağında.
# Demir tavında dövülür.
# Demir ıslanmaz, deli uslanmaz.
# Demircinin canı demirden berk gerek.
# Dene altını mihenk taşında, dene insanı bir başında.
# Denenmişi denemek ahmaklıktır.
# Deniz bal olmuş, fukara kaşık bulamamış.
# Deniz dalgasız olmaz, gönül sevdasız olmaz.
# Deniz dalgasız olmaz, kapı halkasız.
# Deniz kenarında dalga eksik olmaz.
# Denizdeki balığın pazarlığı olmaz.
# Denize düşen yılana sarılır.
# Densiz deve kuyruğu, deh! demeden sallanır.
# Derdin yoksa söylen, borcun yoksa evlen.
# Derdini söylemeyen derman bulamaz.
# Derede tarla sel için, tepede harman yel için.
# Dereyi, tepeyi sel bilir; iyiyi kötüyü el bilir.
# Derin su yavaş akar.
# Dert, çekene göredir.
# Dert Deli Ahmet’in başında.
# Dert ağlatır, aşk söyletir.
# Dert bir olaydı ağlamak kolaydı.
# Dert gezmiş, derman beraber gezmiş.
# Dert gider amma yeri boş kalmaz.
# Dertsiz baş, bostan korkuluğunda.
# Dertsiz baş, mezara taş.
# Dertsiz baş olmaz.
# Dertsiz baş terkide gerek.
# Dertsiz bir kabak varmış, onun da başını kesip içini oymuşlar.
# Derviş tekkede, hacı Mekke’de bulunur.
# Dervişin fikri ne ise zikri de odur.
# Dervişlik olaydı taç ile hırka, ben de alırdım otuza kırka.
# Destursuz bağa gireni sopa ile kovarlar.
# Destursuz bağa girilmez.
# Deve Kabe’ye gitmekle hacı olmaz.
# Deve bir akçeye , deve bin akçeye.
# Deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
# Deve büyüktür amma beşini bir eşek yeder.
# Deve deve yerine çöker.
# Deve yerine deve çöker.
# Deveci ile görüşen kapısını yüksek açmalı.
# Deveci ile konuşan kapısını büyük açar.
# Deveden büyük fil var.
# Deveye bindikten sonra çalı ardına gizlenilmez.
# Deveye boynun eğri, demişler; nerem doğru ki, demiş.
# Deveye burç gerek olursa boynunu uzatır.
# Deveye inişi mi seversin, yokuşu mu? demişler; düz yere mi girdi?.
# Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.
# Deveyi yük değil zelber yıkar.
# Devlet adama ayağıyla gelmez.
# Devlet oğul, mal tahıl, mülk değirmen.
# Devletin malı deniz, yemeyen domuz.
# Devletli gözü perdeli olur.
# Devletli ile deli bildiğini işler.
# Devletli yanını kaşısa yoksul para verecek sanır.
# Devletlinin karnı gen gerek.
# Devletliye dokun geç, fukaradan sakın geç.
# Değirmen iki taştan, muhabbet iki baştan.
# Değirmende doğan sıçan gök gürültüsünden korkmaz.
# Değirmende doğmuş sıçan gök gürlemesinden korkmaz.
# Değirmenden gelenden poğaça umarlar.
# Değirmene gelen nöbet bekler.
# Değirmi yurt tutmaya değirmi ¤¤¤ ister.
# Değme bana, değmeyim sana.
# Değme sarhoşa, yıkılana kadar gitsin.
# Dibi görünmeyen sudan geçme.
# Diken battığı yerden çıkar.
# Dikensiz gül olmaz.
# Dil ebsembaş esen.
# Dil yüreğin kepçesidir.
# Dilden gelen elden gelse, her fukara padişah olur.
# Dile gelen ele gelir.
# Dilenci bir olsa şekerle beslenir.
# Dilenci dilenciyi istemez; ev sahibi ikisini de.
# Dilenci küsmüş, kısmetini kesmiş.
# Dilencinin torbası dolmaz.
# Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister; ya bayramda.
# Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda.
# Dilenciye hıyar vermişler de eğri diye beğenmemiş.
# Dilim, giydirir bana kilim (Sabiha Açar’dan (1926’lı) naklen 1956 doğumlu Urfa-Birecik’li Dr. Sadeddin Açar’dan naklen Said Dağdaş, 14.11.2007)!
# Dilim seni dilim dilim dileyim, başıma geleni senden bileyim.
# Dilin cirmri küçük, cürmü büyük.
# Dilin durdu başın esen, dilin durmaz başın kesen (Fatmana Dağdaş’dan naklen Said Dağdaş, 1981):“Bana benden olur her ne olursa, başım rahat eder dilim durursa!„ atasözü ile de aynı anlama gelmektedir.
# Dilin kemiği yok.
# Dilsizin dilinden anası anlar.
# Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak.
# Dinsizin hakkından imansız gelir.
# Dirlik nerde, devlet orda.
# Dişi köpek kuyruğunu sallamayınca, erkek köpek ardına düşmez.
# Dokuz keçe, su geçe; bir deri, soğuk geri.
# Doluya koydum almadı, boşa koydum dolmadı.
# Domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmaz.
# Domuzdan tokludoğmaz.
# Domuzun kuyruğunu kes yine domuz.
# Donsuzun gönlünden dokuz top bez geçer.
# Dost acı söyler.
# Dost ağlatır, düşman güldürür.
# Dost başa, düşman ayağa bakar.
# Dost başa bakar, düşman ayağa.
# Dost bin ise azdır, düşman bir ise çoktur.
# Dost dostun ayıbını yüzüne söyler.
# Dost dostun eğerlenmiş atıdır.
# Dost evinde başını bağla, düşman evinde tırnağını kes.
# Dost ile ye, iç, alışveriş etme.
# Dost için ölmeli, düşman için dirilmeli.
# Dost kara günde belli olur.
# Dostlar alışverişte görsün.
# Dostluk başka, alışveriş başka.
# Dostluk kantarla, hesap miskalle.
# Dostun alttğı taş baş yarmaz.
# Dostun attığı taş baş yarmaz.
# Dostun ndu cehennem odundan beterdir.
# Dostunu överken yerecek yer bırak.
# Doğan anası olma, doğuran anası ol.
# Doğmadık çocuğa don biçilmez.
# Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek.
# Doğru söz acıdır.
# Doğru söz katarından belli olur.
# Doğru söz yemin istemez.
# Doğruluk dost kapısı.
# Doğruluk minarede kalmış.
# Doğrunun yardımcısı Allah’tır.
# Doğuran avrat Azrail’i yenmiş.
# Dumansız baca olmaz, kahırsız koca olmaz.
# Dut kurusu ile yar sevilmez.
# Dut yaprağı açtı, soyun; döktü giyin.
# Duvarın beri yüzü beri, öte yüzü öte.
# Duvarın kulağı var, gözünü de unutma.
# Döner taşım yok öter kuşum yok.
# Dört atanın dördü de hak.
# Dün öleni dün gömerler.
# Dünya Süleyman’a bile kalmamış.
# Dünya bir, işin bin.
# Dünya bir gemi, akıl yelkeni, fikir dümeni, kolla kendini, göreyim seni.
# Dünya bir yağlı kuyruktur; yiyebilene aşk olsun.
# Dünya bol olmuş neye yarar, pabuç dar olduktan sonra.
# Dünya dört kulplu bir kazan, bir kulpundan tut da kazan.
# Dünya gençten gence, dinçten dince.
# Dünya iki kapılı handır.
# Dünya malı dünyada kalır.
# Dünya tükenir, yalan tükenmez.
# Dünya ölümlü, gün akşamlı.
# Dünyada tasasız baş bostan korkuluğunda bulunur.
# Dünyanın iki başı bir gelmez.
# Dünyanın ucu uzun.
# Dünyayı sel bassa ördeğe vız gelir.
# Dünyayı umutla yemişler.
# Düt demeye dudak gerek.
# Düt demeye dudak ister.
# Düzlükte kurt ulusa, evde itin bağrı sızlar.
# Düğün aşıyla dost ağırlanmaz.
# Düğün değil bayram değil eniştem beni niye öptü.
# Düğün el ile, harman yel ile.
# Düğün olur iki kişiye, kaygısı düşer deli komşuya.
# Düğünde Fatmacığı kim bilir?.
# Düğünü okuyucu boklar.
# Düş uykudan sonra olur.
# Düşenin dostu olmaz.
# Düşman, düşmanın halinden bilmez.
# Düşman düşmana gazel okumaz.
# Düşmana ***** gerek, ya düşmandan ırak gerek.
# Düşmanın karınca ise de hor bakma.
# Düşmez kalkmaz bir Allah.
# Düştünse toprağa sarıl.
# Düşüne düşüne görmeli işi, sonra pişman olmamalı kişi.
# Dağ adamı, hasta eder sağ adamı! (F. Dağdaş, Leyla Baz):
# Dağ başından duman eksik olmaz.
# Dağ dağ üstünde olur, ev ev üstünde olmaz.
# Dağ dağa kavuşmaz insan insana kavuşur.
# Dağ dumansız insan hatasız olmaz.
# Dağa çıkan keçinin dağa çıkan oğlağı olur. “Anaları ne ki, danaları ne olsun.” deyiminin anl..... yakın anlamda düşünülebilir. Komşu ilçe Gölhisar ve civarında “Çama çıkan kişinin,çama çıkan oğlağı olur.” şeklinde kullanılmaktadır.
# Dam alçak, sopa kalkmaz! (Sebati Şener (Emekli öğretmen), Antalya-Akseki’nin Kuyucak kasabasından, 10.08.2004): Bu atasözü; iktidarların icraatlarında her istediğini, gönlünden geçeni rahatlıkla yapamadığını, farklı kesimlerden gelebilecek tepkileri zaman içinde eritmeyi, adım adım yol almayı tercih ettiklerini anlatmak için kullanıldı.
# Dam tıpırtısı, karı bıtırtısı, var ömrümü yok etti!
# Dama dama göl olur, dada dada heç olur (Selahaddin Kusekenani, Şarki Azerbaycan-İRAN, 6.6. 1999):“Damlaya damlaya göl olur, azar azar kullanmakla biter” anlamında.
# Damlaya damlaya göl olur.
# Danışan dağ aşmış, danışmayan yolu şaşmış.
# Darağacı kurulduktan sonra, cellâtın Bağdat’tan gelir. Foyan ortaya çıktıktan, iş işten geçtikten sonra beklenen çabuk gelir. Kaçış olmaz anlamında…
# Darı unundan baklava, incir ağacından oklava olmaz.
# Darlıkta dirlik olmaz.
# Davetsiz gelen döşeksiz oturur.
# Davul dengi dengine çalar.
# Davulun sesi uzaktan hoş gelir.
# Dayak bile nasiple yenir(Yüksel Erdoğan, 1967’li, 9.10.2003, Beyşehir-Gölyaka, Or. Müh.)!
# Dede koruk yer, torunun dişi kamaşır.
# Deden yok, dede paran yok (sorumluluğun yok, rahatsın) kaynak
# Dediğim dedik, çaldığım düdük.
# Deli kız, akıllı gelin olur (18.5.2007, 1981’li Birdal Yaman’dan naklen Celil Yaman, 1979’lu, Bartın-Ulus’lu)! Kız gelin olunca gerçek sorumluluk sahibi olur anlamında…
# Deli deliyi gördüğünde, değneğini saklarmış.
# Deli kız, akıllı gelin olur (18.5.2007, 1981’li Birdal Yaman’dan naklen 1979’lu, Bartın-Ulus’lu Celil Yaman’dan naklen Said Dağdaş)!: Kız gelin olunca gerçek sorumluluk sahibi olur anlamında…
# Deliye yel veriyor, eline bel veriyor kaynak
# Değirmende doğmuş sıçan gök gürlemesinden korkmaz.
# Dem de çift, gam da çift gelir (Dodurgalı Ayşe Mak, 20.8.2003): Üst üste gelen iki musibeti açıklamak için kullanılan bir atasözü.
# Deme dostuna, der dostuna. Bir gün olur tuz basarlar postuna.
# Demir nemden insan gamdan çürür.
# Demir tavında dövülür.
# Demir tavında, dilber çağında.
# Deniz sevilir de, densiz sevilmez.
# Deniz yoğurt olmuş da yemeye kaşık bulunmamış.
# Denize düşen yağmurdan korkmazmış.
# Denize düşen yılana sarılır.
# Derdini söylemeyen derman bulamaz (Fatmana Dağdaş):
# Dere her zaman kütük getirmez (M. Baz, 1929 doğumlu, 22.08.02)! Her zaman ticarette kazanç olmayabilir, bu nedenle ileriye dönük tedbir almak gereklidir anlamında.
# Dere her zaman kütük getirmez(1929 doğumlu M. Baz’dan naklen Said Dağdaş,22.08.02, Denizli-Dodurgalar)”!: “Araz (Aras nehri) her zaman kütük getirmez!” Azerbaycan Türkçesindeki atasözü ile aynı anlamda… Her zaman ticarette kazanç olmayabilir, bu nedenle ileriye dönük tedbir almak gereklidir anlamında.
# Dereyi görmeden paçayı sıvama.
# Dert gezer, derman da gezer (Fatmana Dağdaş’dan naklen Said Dağdaş):
# Dert saklayanda kalır.
# Dertsiz baş yok, yarasız çam yok (Fatmana Dağdaş): Herkesin bir sorunu, derdi var.
# Dervişin fikri ne ise zikri de odur.
# Devden büyük dert var.
# Deve, devenin ötüşünden bilir (M. Baz’dan naklen Said Dağdaş, Dodurgalı, 26.07.2003):
# Deveye boynun eğri, demişler; nerem doğru ki, demiş.
# Deve boynuz ararken kulaktan olmuş.
# Deve, devenin ötüşünden bilir (M. Baz, Dodurgalı, 26.07.2003):
# Deveyi yardan atlatan, bir tutam ottur.
# Deveye kalkta oyna demişler bir damla bir çardak yıkmış.
# Dibi görünmeyen sudan geçme.
# Dibin ahlat, doruğunu kim aşıladı (Remzi Doğan)? “Soyuna dön!” anlamında (Remzi Doğan, Kalecik-Çaykaya köyü, Orman Müh., 27.02.2006).
# Dikensiz gül olmaz.
# Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda.
# Dilin durdu başın esen, dilin durmaz başın kesen (Fatmana Dağdaş): “Bana benden olur her ne olursa, başım rahat eder dilim durursa!„ atasözü ile de aynı anlama gelmektedir.
# Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan olmak.
# Dinsizin hakkından imansız gelir.
# Dinsizin ipi ile Kuyuya inilmez.
# Dişi kuş yapar yuvayı, içini dışını sıvayı sıvayı.
# Doğru söyleyeni Dokuz köyde kovarlar.
# Doğru söyleyenin bir ayağı üzengide gerek.
# Domuzdan post gâvurdan dost olmaz.
# Dost acı söyler.
# Dost ayağa, düşman başa bakar (Fatmana Dağdaş): Bu atasözü başka yörelerde “Dost başa, düşman ayağa bakar!” şeklinde kullanılıyor.
# Dost başa düşman ayağa bakar.
# Dost kara günde belli olur.
# Dost kazan dost! Düşman anandan da doğar.
# Dost olmayınca düşman bilinmez (F. Dağdaş, Aralık 1980)!
# Dost yüzünden, düşman gözünden belli olur.
# Dostum beni ansında (getirdiği hediye) bi’ çürük fındık olsun kaynak
# Dostlar alışverişte görsün.
# Döner taşım yok öter kuşum yok.
# Dövüşerek pazarlık et, güle güle ayrıl.
# Dut kurusuyla yar sevilmez.
# Dünya duaylan (dua ile), elek sıvaylan (sıva ile) (Fatmana Dağdaş): Dua etmenin önemli olduğu, eleği korumanın onun bakımıyla olduğu misal getirilerek anlatılmaktadır.
# Dünya malı dünyada kalır.
# Dünya Sultan Süleyman’a bile kalmamış.
# Dürüst yolda yürüyemezken, döşemeye at koşturmaya gidersin (F. Dağdaş, Eylül 1983)!
# Düşenin dostu olmaz.
# Düşman ayağa dost basa bakar.
# Düşmanı karıncaysa, sen fil olur.
# Düşmanım yok deme! Anan doğuruverir (F. Dağdaş, Aralık 1980)!
# Düşmanın karıncaysa da kork.
# Düt demeye dudak gerek.
# Düzlükte kurt ulusa, evde itin bağrı sızlar.