HaZaL
VIP Üye
Akika Kurbanı Vaktinden Sonra Kesilebilir mi?
Akika Kurbanı Vaktinden Sonra Kesilebilir mi?
Akika Kurbanı Vaktinden Sonra Kesilebilir mi?
Geçerli olur. Bu velinin üzerine borçtur.
Eğer bir baba, çocuğunun akika kurbanını kesmemişse, çocuğun kendisinin akika kurbanını kesmesi dînen meşrû mudur?
Bu meselede âlimler arasında görüş ayrılığı bulunmaktadır. Göründüğü kadarıyla bunu yapması meşrû ve mustehab sayılır.
İbn-i Kudâme -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle demiştir:
"Bir çocuk için hiç akika Kurbanı kesilmemiş, ergenlik çağına eriştikten Sonra mal kazanmaya başlamış olsa bile kendisine akika Kurbanı gerekmez.
İmam Ahmed'e -Allah ona rahmet etsin- bu mesele sorulunca o şöyle demiştir:
- akika kurbanı, babanın üzerinedir. Yani çocuk, kendisi için akika Kurbanı kesmez. Çünkü sünnet; başkası hakkındadır (babasının üzerinedir).
Atâ ve Hasan Basrî bu konuda şöyle demişlerdir:
- Kendisi için akika kurbanını kesebilir. Çünkü akika Kurbanı onun hakkında meşrûdur ve çocuk, Akikası sebebiyle rehindir. Bu sebeple kendisini bu rehinlikten kurtarması ona meşrûdur.
Bize göre ise, akika kurbanı, babası için meşrûdur. Yabancı bir kimse gibi, babadan başkası akika kurbanını kesemez. Tıpkı Fıtır sadakasında olduğu gibi..." (el-Muğni; c: 9, s: 364)
İbn-i Kayyim -Allah ona rahmet etsin- "Tuhfetu'l-Mevdûd fî Ahkâmi'l-Mevlûd" adlı kitabında şöyle demiştir:
"Ondokuzuncu Bölüm:
Anne ve babası, kendisinin akika Kurbanı kesmeyen kimse, ergenlik çağına erişince akika kurbanını kesebilir mi?
el-Hallâl dedi ki:
- Küçükken kendisi için akika Kurbanı kesilmeyen kimsenin, büyükken kendi akika kurbanını kesmesinin mustehab oluşu babı.
el-Hallâl daha Sonra İsmail b. Saîd eş-Şalinci'nin bazı meselelerini zikretmiş ve şöyle demiştir:
Ahmed'e: Babası, akika kurbanını kesmediğini oğluna haber veren kimse hakkında soru sordum ve bu kimse kendisi için akika Kurbanı kesebilir mi? dedim.
Ahmed bana şöyle cevap verdi: -Akika Kurbanı babanın üzerinedir.
el-Meymûnî'nin meselelerinden birisi de şudur:
"Ebu Abdullah'a (Ahmed'e) dedim ki: - Bir kimsenin akika Kurbanı kesilmemişse, büyümüş olduğu halde akika kurbanını kendisi kesebilir mi?
Ahmed, büyüğün akika Kurbanı hakkında bir şeyler rivâyet edildiği zikretti ve bunun zayıf olduğunu söyledi.
Ahmed'in, küçükken akika Kurbanı kesilmeyen kimsenin büyüdüğünde kendi akika kurbanını kesmesinin güzel bir hareket gördüğünü işittim.
Ahmed -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: "Bir kimse, kendi akika kurbanını keserse, bunu çirkin görmem."
el-Meymûnî devamla şöyle der:
- Abdulmelik başka bir yerde bana şunu haber verdi:
"Ebu Abdullah'a (Ahmed'e) dedim ki: Büyüdüğü zaman kendi akika kurbanını kesebilir mi?
Ahmed bana dedi ki: - Büyük kimse hakkında bir şey işitmedim.
Ben dedim ki: -Ama babasının imkanı yoktu, oğlu daha Sonra zengin olunca bunu (Akika kurbanını) bırakmak istemedi ve kendi akika kurbanını kesmek istedi.
Ahmed dedi ki: - Bilmiyorum ve büyük hakkında bir şey işitmedim.
Ardından Ahmed bana dedi ki: - Kim, bunu yaparsa (kendi akika kurbanını keserse), güzel yapmış olur. İnsanlardan kimisi de bunu vâcib görmektedir.
Abdulaziz b. Abdullah b. Baz bu sözü naklettikten Sonra şöyle demiştir:
"Birinci görüş, daha açıktır. O da şudur: Bir kimsenin kendi akika kurbanını kesmesi mustehabtır. Çünkü akika Kurbanı muekked sünnettir. Kimin babası bu sünneti terk etmişse, gücü yettiği takdirde babasının yerine bu sünneti yerine getirmesi meşrûdur. Çünkü bu konudaki hadisler geneldir.
Bu hadislerden bazıları şunlardır:
Rasûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
(( كُلُّ غُلَامٍ مُرْتَهَنٌ بِعَقِيقَتِهِ، تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ سَابِعِهِ، وَيُـحْلَقُ، وَيُسَمَّى.)) [ رواه أحمد وأصحاب السنن ]
"Yeni doğan her çocuk, akikası karşılığında rehindir (Akikası kesilmeden ölürse, kıyâmet günü anne ve babasına şefaat etmekten men edilir). Akikası doğumunun yedinci gününde kesilir, (aynı günde) başı tıraş edilir ve kendisine isim verilir."
(Ahmed ve Sünen sahibleri, Semura b. Cundub'den sahih bir isnadla rivâyet etmişlerdir.)
Akika Kurbanı Vaktinden Sonra Kesilebilir mi?
Geçerli olur. Bu velinin üzerine borçtur.
Eğer bir baba, çocuğunun akika kurbanını kesmemişse, çocuğun kendisinin akika kurbanını kesmesi dînen meşrû mudur?
Bu meselede âlimler arasında görüş ayrılığı bulunmaktadır. Göründüğü kadarıyla bunu yapması meşrû ve mustehab sayılır.
İbn-i Kudâme -Allah ona rahmet etsin- bu konuda şöyle demiştir:
"Bir çocuk için hiç akika Kurbanı kesilmemiş, ergenlik çağına eriştikten Sonra mal kazanmaya başlamış olsa bile kendisine akika Kurbanı gerekmez.
İmam Ahmed'e -Allah ona rahmet etsin- bu mesele sorulunca o şöyle demiştir:
- akika kurbanı, babanın üzerinedir. Yani çocuk, kendisi için akika Kurbanı kesmez. Çünkü sünnet; başkası hakkındadır (babasının üzerinedir).
Atâ ve Hasan Basrî bu konuda şöyle demişlerdir:
- Kendisi için akika kurbanını kesebilir. Çünkü akika Kurbanı onun hakkında meşrûdur ve çocuk, Akikası sebebiyle rehindir. Bu sebeple kendisini bu rehinlikten kurtarması ona meşrûdur.
Bize göre ise, akika kurbanı, babası için meşrûdur. Yabancı bir kimse gibi, babadan başkası akika kurbanını kesemez. Tıpkı Fıtır sadakasında olduğu gibi..." (el-Muğni; c: 9, s: 364)
İbn-i Kayyim -Allah ona rahmet etsin- "Tuhfetu'l-Mevdûd fî Ahkâmi'l-Mevlûd" adlı kitabında şöyle demiştir:
"Ondokuzuncu Bölüm:
Anne ve babası, kendisinin akika Kurbanı kesmeyen kimse, ergenlik çağına erişince akika kurbanını kesebilir mi?
el-Hallâl dedi ki:
- Küçükken kendisi için akika Kurbanı kesilmeyen kimsenin, büyükken kendi akika kurbanını kesmesinin mustehab oluşu babı.
el-Hallâl daha Sonra İsmail b. Saîd eş-Şalinci'nin bazı meselelerini zikretmiş ve şöyle demiştir:
Ahmed'e: Babası, akika kurbanını kesmediğini oğluna haber veren kimse hakkında soru sordum ve bu kimse kendisi için akika Kurbanı kesebilir mi? dedim.
Ahmed bana şöyle cevap verdi: -Akika Kurbanı babanın üzerinedir.
el-Meymûnî'nin meselelerinden birisi de şudur:
"Ebu Abdullah'a (Ahmed'e) dedim ki: - Bir kimsenin akika Kurbanı kesilmemişse, büyümüş olduğu halde akika kurbanını kendisi kesebilir mi?
Ahmed, büyüğün akika Kurbanı hakkında bir şeyler rivâyet edildiği zikretti ve bunun zayıf olduğunu söyledi.
Ahmed'in, küçükken akika Kurbanı kesilmeyen kimsenin büyüdüğünde kendi akika kurbanını kesmesinin güzel bir hareket gördüğünü işittim.
Ahmed -Allah ona rahmet etsin- şöyle demiştir: "Bir kimse, kendi akika kurbanını keserse, bunu çirkin görmem."
el-Meymûnî devamla şöyle der:
- Abdulmelik başka bir yerde bana şunu haber verdi:
"Ebu Abdullah'a (Ahmed'e) dedim ki: Büyüdüğü zaman kendi akika kurbanını kesebilir mi?
Ahmed bana dedi ki: - Büyük kimse hakkında bir şey işitmedim.
Ben dedim ki: -Ama babasının imkanı yoktu, oğlu daha Sonra zengin olunca bunu (Akika kurbanını) bırakmak istemedi ve kendi akika kurbanını kesmek istedi.
Ahmed dedi ki: - Bilmiyorum ve büyük hakkında bir şey işitmedim.
Ardından Ahmed bana dedi ki: - Kim, bunu yaparsa (kendi akika kurbanını keserse), güzel yapmış olur. İnsanlardan kimisi de bunu vâcib görmektedir.
Abdulaziz b. Abdullah b. Baz bu sözü naklettikten Sonra şöyle demiştir:
"Birinci görüş, daha açıktır. O da şudur: Bir kimsenin kendi akika kurbanını kesmesi mustehabtır. Çünkü akika Kurbanı muekked sünnettir. Kimin babası bu sünneti terk etmişse, gücü yettiği takdirde babasının yerine bu sünneti yerine getirmesi meşrûdur. Çünkü bu konudaki hadisler geneldir.
Bu hadislerden bazıları şunlardır:
Rasûlullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
(( كُلُّ غُلَامٍ مُرْتَهَنٌ بِعَقِيقَتِهِ، تُذْبَحُ عَنْهُ يَوْمَ سَابِعِهِ، وَيُـحْلَقُ، وَيُسَمَّى.)) [ رواه أحمد وأصحاب السنن ]
"Yeni doğan her çocuk, akikası karşılığında rehindir (Akikası kesilmeden ölürse, kıyâmet günü anne ve babasına şefaat etmekten men edilir). Akikası doğumunun yedinci gününde kesilir, (aynı günde) başı tıraş edilir ve kendisine isim verilir."
(Ahmed ve Sünen sahibleri, Semura b. Cundub'den sahih bir isnadla rivâyet etmişlerdir.)